چگونه فرزندانی باحیا تربیت کنیم؟

مواردى که می‌تواند در باحیا بودن فرزندان، موثّر باشد:
 - این امر از ازدواج و مرحله انعقاد نطفه آغاز می‌گردد. بر اساس احادیث، ازدواج پاک، یکى از عوامل باحیا شدن فرزند است. فرزندى که از راه نامشروع متولّد شود، بی‌حیا خواهد شد. همچنین فرزندى که نطفه‌اش در حال ناپاکى مادر منعقد شده باشد، بی‌حیا خواهد بود. بنابراین، رعایت نکاتى که براى انعقاد نطفه سفارش شده، در حیاى آینده فرزند، موثّر خواهد بود.
 
- دوران باردارى، دوران بسیار حساسى است. ریشه‌های باحیایى و بی‌حیایى را در این مرحله نیز می‌توان پیدا کرد. رعایت حیا از جانب مادر، تأثیر زیادى بر جنین خواهد داشت. بی‌حیایى در گفتار و در ارتباط با نامحرم، شرکت در محافل لهو و لعب، گوش کردن به موسیقی‌های حرام، دیدن تصاویر و فیلم‌های ناپسند، خواندن رمان‌های نامناسب و کارهایى از این قبیل، می‌تواند تأثیراتى منفى بر حیاى جنین داشته باشد و برعکس، رعایت حیا در گفتار و رفتار، شرکت در جلسات مذهبى، خواندن یا گوش کردن به قرآن و مناجات، ذکر خدا را بر لب داشتن، مطالعه کتاب‌های مذهبى و سودمند از امورى هستند که می‌تواند در حیاى فرزند، تأثیر مثبت داشته باشد.

از بدو تولّد باید مراقب فرزند بود. امام سجاد علیه‌السلام از هنگام به دنیا آمدن فرزند، مراقبت خود را شروع می‌کرد. 

- نام‌گذاری نیز در حیاى فرزندان، تأثیر دارد. فرزندى که نام یکى از اولیاى دین را دارد، رابطه‌ای بین خود و او حس می‌کند و لذا سعى می‌کند خود را به آن شخص، نزدیک سازد و به‌نوعی، خود را در محضر او می‌داند. این می‌تواند سبب شرم وى شود و او را از انجام دادن کارهاى ناروا، بازدارد. البته این امر، متوقف بر این است که والدین، فرزند خود را به این نکات، توجّه دهند. در روایتى آمده است که روز قیامت، شخصى را می‌آورند که نام او محمد است. خداوند به وى خطاب می‌کند: «تو که هم نام حبیب من هستى، شرم نکردى که عصیان مرا مرتکب شدى و حال‌آنکه من، شرم دارم تو را که هم نام حبیب منى، عذاب کنم؟!» در این روایت، به‌خوبی روشن است که اگر نام‌گذاری به‌درستی انجام شود و به فرهنگ همراه آن توجه گردد، چه تأثیرى می‌تواند در زنده کردن حیا داشته باشد و به همین جهت در فرهنگ اسلامى، توجّه زیادى به نام‌گذاری شده و نام نیک، یکى از حقوق فرزندان، دانسته شده است.
 
آشنا کردن نوزاد با روحیه معنوى، نقش مهمی در پرورش حیا خواهد داشت. با شعر خواندن براى کودک و آشنا کردن او با نواى دل‌نشین قرآن می‌توان در این راه قدم برداشت.
 
جدا کردن محل خواب کودک از والدین، یکى دیگر از اقدامات مهم در این زمینه است. اطّلاع یافتن کودک از روابط جنسى والدین، عامل مهمی در انحراف و بی‌حیا شدن وى دارد. در روایات آمده است فرزندى که شاهد چنین امورى باشد و یا حتی صداى نفس والدین را در آن حال بشنود، ممکن است به فساد، کشیده شود؛ بنابراین، جداسازى محل خواب کودکان از والدین و مخفى بودن روابط جنسى آن‌ها نقش مهمی در حفظ حیاى فرزندان دارد. همچنین رعایت عفت کلام و پرهیز از شوخى‏‌هاى جنسى و به زبان آوردن امور جنسى در حضور فرزندان نیز تأثیرگذار خواهد بود.
 
- جداسازى محل خواب کودکان از یکدیگر نیز عامل پیشگیری از بی‌حیایی است. هنگامی‌که کودکان به سن تمیز و تشخیص می‌رسند، بهتر است محل خواب آنان از یکدیگر جدا باشد.

- حیا بر پایه حرمت و کرامت، استوار است. به همین جهت، احترام قائل شدن براى فرزندان و حفظ حرمت آنان و کریم النفس بار آوردن آنان، از اقدامات اساسى در پرورش حیاست. باید به فرزندان، شخصیت داد و از تحقیر آنان و توهین به آنان، پرهیز کرد، خطاها و لغزش‌های آنان را به رُخ نکشید و از سرزنش بیش‌ از اندازه آنان پرهیز نمود. اگر فرزند از رفتار بد خود، پشیمان و شرمنده شد، باید وى را بخشید و رفتارش را به فراموشى سپرد. حتى بهتر است براى رفتارهاى ناشایست وى، عذرتراشى کرد و نسبت به‌اشتباه‏‌هاى او تغافل(خود را به‌غفلت زدن) نمود. ممکن است برخى والدین به‌محض این‌که خطایى از فرزند خود مشاهده می‌کنند، کنترل خود را از دست بدهند و به‌شدت با وى برخورد کرده، آبروى وى را ببرند. این کار سبب می‌شود که وى بیشتر در دامن گناه و فساد بیفتد و راه برگشتى برایش باقى نماند.
 
دوستان نیز در باحیایى فرزند، بسیار نقش دارند. آشنا کردن فرزند با دوستان باحیا و دور کردن وى از دوستان ناباب، می‌تواند در ایمنى وى و پرورش حیا در او موثّر واقع شود.
 
- استحمام والدین با فرزندان، به‌نحوی‌که موجب کنار رفتن پوشش‌ها شود، بسیار مخرّب است. تا آنجا که ممکن است، باید سعى کرد کودکان، خود استحمام کنند و یا حتماً پوشش مناسب براى هر دو وجود داشته باشد و به‌هیچ‌عنوان، دختر با پدر و پسر با مادر، به حمام نرود.

 

منبع: تبیان

منتشرشده در روانشناسی و تربیت

شما و همسرتان، مهم‌ترین معلم فرزندتان هستید.

 

منتشرشده در مشاوره و آموزش
چگونه به فرزندم بیاموزم از خود دفاع کند؟ آیا باید پسرم یا دخترم دیگران را کتک بزند؟ در مقابل کتک زدن فرزندم چه باید بکنم؟ چه چیزی باید به بچه ام آموزش بدهم تا بتواند در مقابل بچه های زورگو کم نیاورد؟ آیا باید اجازه داد کودکان کتک بزنند ؟

 

کودکانی که نمی‌توانند از خودشان دفاع کنند

بازی کردن کودک با بزرگ تراز خودش

یکی از این  گروه کودکانی هستند که با بزرگتر از خودشان همبازی می‌شوند و اختلاف سنی بین آنها بیشتر از ۲ سال است؛ این کودکان در طول بازی با کودکان بزرگتر از خودشان اختلاف نظر پیدا و در برابر کودکان بزرگتر از خودشان احساس ناتوانی می‌کنند بنابراین نمی‌توانند از خودشان دفاع کنند.

 

عدم تعامل کودک با دیگران

دلیل سوّم تعامل کم بچّه‌ها با همسالان خود است. زمانیکه کودک، تعامل کمی با دوستان و هم بازی های خود دارد و همین امر باعث می‌شود که او تنها بزرگ شود؛ بچّه‌هایی که تنها بزرگ می‌شوند، تعاملات ضعیفی در جامعه دارند. کودکانی که تک فرزند هستند به علت اینکه همبازی مناسب سن خودشان را ندارند اغلب نمی‌توانند از خودشان دفاع کنند همچنین خواهران و برادرانی که بین آن‌ها خیلی حسادت وجود دارد  رقیب یکدیگر می‌شوند، یکی از این فرزندان در دسته کودکانی قرار می‌گیرد که نمی‌تواند از خودش دفاع کند. همپنین زندگی‌های آپارتمان نشینی، محیطی است که ممکن است این محدودیت ها را برای کودک به وجود آورد.

 

وابستگی کودک

کودکانی که در انجام کارهای خود به مادرشان وابسته هستند به علت رسیدگی زیاد مادر استقلال فردی ندارند بنابراین قادر به  دفاع از خود نیستند؛

 

تربیت نادرست والدین برای دفاع کودک از خود

با او بازی نکن

به کار بردن عباراتی مثل «ولش کن بیا کنار من بشین»، «با او بازی نکن» نمونه‌هایی از آموزش غلط والدین به کودکان است بنابراین کودکانی که این آموزش‌ها را دریافت می‌کنند موفق به دفاع از خود نیستند.

 

تو هم بزن

متاسفانه یکی از جملات شایع والدین، زمانیکه کودک نمی‌تواند از خود دفاع کند، اینست که تو هم او را بزن. یعنی به او آموزش می‌دهید اگر کسی کار بدی کرد تو هم آن‌را تکرار کن. باید به این نکته توجه کنید کودکی که کتک می زند نیز آسیب می ببیند زیرا احساسات منفی در او جمع می‌شود. یعنی به کودک در چنین موقعیت‌هایی کینه، خشم و مجازات را آموزش می‌دهید. آموزش همدلی، نحوه بیان ناراحتی به شکل درست به کودک کمک می کند تا مهارت‌های اجتماعی خود را بهبود بخشد و بتواند در محیط خود موفق تر عمل کند. و به طرز درستی ابراز وجود داشته باشد.

 

برای آموزش صحیح و اصولی دفاع کودک از خود چه کنیم؟

محترمانه صحبت کردن را به کودک بیاموزید

والدین همچنین باید محترمانه صحبت کردن را از حدود سه سالگی به کودکانشان آموزش دهند؛ کودکان در برابر آنهایی که مودبانه صحبت می‌کنند اغلب زور گویی نمی‌کنند همچنین اگر در بین بستگان و اعضای فامیل کودکی زورگو وجود دارد والدین باید ارتباطشان را با چنین فردی تا حد امکان کاهش دهند تا دوران کودکی فرزندشان سپری شود؛ کودکان اغلب در سن ۴ سالگی که هیجانات منفی آنها زیاد است تمایل به زورگویی دارند.

 

به کودک یاد دهید چگونه بر ترس خود غلبه کند

بیان داستان و قصه‌ی کسانی که  توانستند در موقعیتهای مختلف بر ترس و اضطراب خود غلبه کنند و شجاعت نشان دهند، نیز موثر است. از کارتون‌های مناسب نیز می توانید بهره‌ی لازم را ببرید.

 

به تقویت اعتماد به نفس کودک بپردازید

اعتماد به نفس و ابراز وجود او را بالا ببرید. زمانیکه کودک اعتماد به نفس لازم را داشته باشد خودش می تواند تصمیم بگیرد در موقعیت کدام نوع رفتار را انجام دهد؛ ترک محیط، برخورد قاطعانه یا بی توجهی. زمانیکه کودک از روش‌های پرخاشگرانه برای ارتباط استفاده می‌کند مهارت‌های اجتماعی لازم را کسب نمی‌کند. به کودک در محیط خانه اجازه دهید با رعایت احترام و حد و مرزها از خود دفاع کند.

 

کودکی که در خانه به موقع از خود دفاع می‌کند در بیرون هم اینگونه است. محبت و عشق خود را به فرزندتان انتقال دهید. کودکی که احساس کند مورد محبت و عطوفت خانواده است در ارتباط برقرار کردن با دیگران موفق تر است. شایستگی و مهارت‌های او را افزایش دهید. علاوه بر این در محیط خانه مسئولیت متناسب با سن به او واگذار کنید. چنین فعالیت‌های کمک می‌کند تا اطمینان به خود را پیدا کند و در موقعیت‌های مختلف مقتدرانه تر رفتار کند.

 

ارتباط اجتماعی کودک را گسترش دهید

در ابتدا به این مسئله اشاره کردیم که یکی از عوامل مهم عدم توانایی دفاع از خود در کودکان، تعامل کم با دیگران است. ارتباط اجتماعی کودک را گسترش دهید و او را در موقعیت‌های مختلف قرار دهید؛ بعنوان مثال در کلاس‌های تابستانی ثبت نام کنید و دامنه دوستی او را گسترش دهید. پارک ببرید تا بتواند با کودکان دیگر تعامل داشته باشد و در زمینه نحوه‌ی حضور در اجتماع، کنار آمدن با دیگران و دفاع از خود تجربه کسب کنند.

 

منبع:‌ بیتوته

منتشرشده در روانشناسی و تربیت

 

برنامه ریزی کارهای روزانه به کودکتان کمک می‌کند از عهده انجام کارهای روزانه خودش بربیاید و نیاز به وجود شما برای دخیل بودن در انجام کارهای روزانه کودک سه‌ساله‌تان را کمرنگ‌تر می‌کند.

کودکان بهترین عملکرد خود را با برنامه‌های از پیش تعیین‌شده نشان می‌دهند. کودکان، بخصوص کودکان نوپا و پیش‌دبستانی در جهان احساس کوچک بودن می‌کنند. فکر می‌کنند بیشتر چیزها «به خاطر» آن‌ها اتفاق می‌افتد. مشتاق‌اند از قبل بدانند که چه اتفاقی قرار است بیافتد، چون این موضوع به آن‌ها این احساس را کنترل می‌کند که بر همه‌چیز کنترل دارند. کارهای روزانه قابل پیش‌بینی به کودکان اجازه می‌دهد که احساس امنیت کنند و این حس را داشته باشند که می‌توانند از عهده اداره کردن زندگی‌شان بربیایند.

بچه‌هایی که برنامه‌ریزی کارهای روزانه را به شکل اختیاری، نه با موقعیت‌های تحکم‌آمیز یاد می‌گیرند، احتمال بیشتری دارد که با دیگران همکاری کنند. درست کردن یک برنامه مشخص از کارهای روزانه ضروری است چون با این کار به کودکان می‌توان اطمینان خاطر داد که در طول برنامه مشخص شده که «کار بعدی چیست». این کار همچنین موجب رشد قشر جلوی مغز می‌شود؛ بخشی از مغز که وظیفه آن برنامه‌ریزی کردن و امور اجرایی است.

داشتن برنامه ریزی کارهای روزانه برای بزرگ‌سالانی که از کودکان مراقبت می‌کنند نیز می‌تواند مهم باشد. در حقیقت، بسیاری از ما دوست داریم که گاهی آزادانه بتوانیم برای چگونگی صرف اوقات فراغتی که در پیش داریم تصمیم بگیریم و گاهی این پایه و اساس خلاقیت است؛ اما این کار زمانی عملی می‌شود که ما خودمان تصمیم بگیریم چه قوانینی را بشکنیم. بدون برنامه‌ریزی کارهای روزانه، زندگی با کودکان می‌تواند تحمل‌ناپذیر شود و اوضاع را از کنترل خارج کند.

 

با کودکان درباره برنامه ریزی کارهای روزانه صحبت کنید

برای اینکه کودک نوپای شما احساس امنیت کند، با او درباره کارهایی که در آن روز قرار است انجام دهید صحبت کنید؛ بنابراین بعد از نوازش صبحگاهی و صبح‌ بخیر گفتن، ممکن است بگویید: «بیا لباس بپوش که بریم صبحانه بخوریم، بعد... میتونیم بریم ماجراجویی!». شاید ماجرای آن روز شما رفتن به مغازه خواروبارفروشی باشد و روز بعد به داروخانه بروید. اگر با این موضوع مانند یک ماجراجویی و کسب تجربه برخورد کنید، کودک شما آن را بهتر خواهد فهمید.

در راه خانه می‌توانید برنامه ریزی کارهای روزانه آن روز را با هم مرور کنید: «چه صبح خوبی داشتیم ... وقتی از خواب پا شدیم همدیگر رو بغل کردیم... بعد صبحانه حلیم خوردیم ... بعد مسواک زدیم و مثل هر روز کفش پوشیدیم... بعد رفتیم خواروبارفروشی که ماجراجویی کنیم. تو کدوم کار رو بیشتر از همه دوست داشتی؟».

سپس می‌توانید دوباره راجع به کارهایی که قرار است بعد از آن انجام بدهید صحبت کنید: «وقتی برسیم خانه، من این خریدها رو جابجا می‌کنم. می‌خوای بهم کمک کنی؟ بعد ناهار درست می‌کنیم و یک داستان می‌خونیم بعد یک کمی چرت می‌زنیم. می‌خوای بعدازظهر بریم زمین بازی یا پارک؟»

بدین ترتیب آیا این بدان معناست که کودکان را به برنامه ریزی کارهای روزانه ای که کارایی بخصوصی ندارند وادار می‌کنیم، یا آن‌ها را در یک برنامه‌ریزی جدی و غیرقابل انعطاف نگه می‌داریم که به‌واسطه آن نمی‌توانند بایستند و در پیاده‌رو یک حشره را نگاه کنند؟ البته که نه. لازم است برنامه ریزی کارهای روزانه کودک به سهولت انجام شود و در طول آن به کودک اجازه داده شود که یکی از مهم‌ترین کارهای زندگی بشر را به انجام رساند و آن چیزی نیست جز اکتشاف و آزمایش. اگر می‌خواهید کودک احساس لذت کند باید به او اجازه دهید که فرصت‌ها را بقاپد، گله‌ای سرخ را بو کند و از تماشای یک کرم دو و نیم سانتی‌متری در باغ لذت ببرد. همچنین کودکان فرصت زیادی لازم دارند تا تصمیم بگیرند که در خلال برنامه ریزی کارهای روزانه ای که برایشان در نظر گرفته شده، اوقات فراغت مخصوص به خودشان را چگونه بگذرانند؛ اما دانستن اینکه در آن لحظه چه انتظاری از فرزندمان داریم به کودک نوپا اجازه می‌دهد که آرام باشد و آشفته و سراسیمه به دنبال سرگرمی بعدی نگردد.

 

برنامه ریزی کارهای روزانه

 

جدول برنامه ریزی کارهای روزانه درست کنید

بسیار توصیه می‌کنم برای کمک به پیشرفت کودک در درک برنامه ریزی کارهای روزانه اش یک جدول درست کنید. برای این کار راه‌های زیادی وجود دارد اما شکل ابتدایی آن فقط یک پوستر با عکس کودکتان است که مشغول انجام دادن کارهای روزانه اش است. می‌توانید این جدول را به شکل آماده از بیرون تهیه کنید و یا به آسانی خودتان یکی از آن‌ها را درست کنید. برای نمونه می‌توانید از مدل کودکستانی که در تصویر وجود دارد استفاده کنید و به جای تصاویر آن، عکس کودک خودتان را قرار دهید.

  • از کودک عکس بگیرید (تصاویر دلخواهتان را پیدا کنید)
  • کارهایی را که فرزندتان باید به‌طور روزانه انجام دهد شرح دهید (بیدار شدن، توالت رفتن، لباس پوشیدن، صبحانه خوردن، انجام دادن یک ماموریت که به او محول می‌کنید، خوردن میان وعده، بازی، ناهار، چرت بعدازظهر و ...).

می‌توانید واژه‌ها را کنار تصاویر بنویسید. بعضی‌ها دوست دارند که تصاویر را دایره‌وار به شکل ساعت بچسبانند اما کودکان نوپا تصور می‌کنند که زمان، بیشتر شکل خطی دارد، بنابراین شکل دایره‌ای ساعت به اندازه برنامه زمانی خطی به کودک شما کمک نمی‌کند. ترتیب و توالی تصاویر باید دقیقا همان طور باشد که به‌طور معمول روزانه آن کارها را انجام می‌دهید. بهتر است برای چسباندن تصویرها در پوسترتان از نوارچسب یا زیپ چسبی به جای چسب مایع استفاده کنید تا بتوانید تغییرات لازم را در برنامه‌تان به راحتی انجام دهید. ممکن است بخواهید در جدول برنامه ریزی کارهای روزانه جای بعضی از برنامه‌ها را تغییر دهید به عنوان نمونه به جای «مرتب کردن اسباب‌بازی‌ها» بگذارید «رفتن به خانه مادربزرگ». حتی می‌توانید یک تخته وایت‌برد یا تابلوی آهنربایی بخرید و عکس‌هایی را که از کودکتان در حین انجام فعالیت‌های روزانه‌اش گرفته‌اید به آن نصب کنید، بنابراین می‌توانید آن را با خودتان همه جا ببرید.

 

جدول برنامه ریزی کارهای روزانه

 

همان‌طور که کودکتان بزرگ‌تر می‌شود ممکن است دو جدول جداگانه - یکی برای صبح و یکی برای عصر- نیاز داشته باشید، با این کار کودک می‌تواند برای خودش شروع به برنامه ریزی کارهای روزانه کند. فهرست کارهایی را که فرزندتان باید صبح‌ها انجام دهد در یک پاکت نامه بگذارید و زیر جدول قرار دهید؛ بنابراین کودک می‌تواند تکالیف خود را به ترتیب علاقه‌مندی به انجام آن‌ها مرتب کند. این نوع از جدول‌ها، به کودکتان کمک می‌کند از عهده انجام کارهای روزانه خودش بربیاید و کشمکش میان شما و کودکتان را برای انجام کارهای گوناگون کاهش می‌دهد و نیاز به وجود شما برای دخیل بودن در کارهای روزانه کودک سه‌ساله‌تان کمرنگ‌تر شود. لازم است در ابتدای کارهای روزمره و در خلال آن ارتباط خود را با کودک حفظ کنید و فرزندتان را در مسیر درست قرار دهید، اما مداخله شما باید به شکل در آغوش گرفتن و نظارت کردن باشد نه فریاد کشیدن و دستور دادن. باید بگویید: «می‌بینم که لباست را پوشیدی! آفرین! حالا جدول را نگاه کن و بگو بعدش چه کار باید بکنی؟». کودکان مصمم و بااراده به‌طور ویژه‌ای جدول برنامه ریزی کارهای روزانه را دوست دارند؛ چون می‌توانند خودشان مسئولیت کارهایشان را به عهده بگیرند؛ اما در کل، تمام کودکان دوست دارند مجال این را داشته باشند که احساس کنند کنترل کمتری روی آن‌ها صورت می‌گیرد و خودشان بلدند از عهده انجام کارهای روزمره‌شان بربیایند.

 

انواع جدول‌های برنامه ریزی کارهای روزانه

 

کارهای روزانه

 

جدول برنامه ریزی

 

کارهای روزانه

 

برنامه ریزی کارهای روزانه

 

 

 

 

 

برگردان: فاطمه مصابر عباسی

 

منتشرشده در مشاوره و آموزش
بسیاری از پدر و مادرها در برابر این رفتارها، ابتدا تحکم می کنند و بعد از چند دقیقه که گریه های کودک دل شان را به رحم آورد، تسلیم می شوند: باشه! ولی فقط چند دقیقه می توانی تلویزیون تماشا کنی... خیلی خب! برات می خرم، این قدر سر و صدا نکن!

 

منتشرشده در مشاوره و آموزش
بر اساس یافته های دکتر Prachi Shah از دانشگاه میشیگان، والدین فرصتی بی نظیر برای تقویت حس کنجکاوی در کودکان نوپا و کودکان مدرسه ای در اختیار دارند که باید از آن به بهترین نحو ممکن بهره برداری کنند.

 

منتشرشده در روانشناسی و تربیت
صفحه1 از17

مطالب تصادفی

 

پرتال جامع فرهنگی کوثرنامه،درحوزه فرهنگ عمومی فعالیت میکند .هدف این پایگاه، تأمین نیازمندیهای فرهنگ عمومی خانواده ایرانی است.

 کانال کوثرنامه در تلگرام کانال کوثرنامه در سروش کانال کوثرنامه در ایتا

اینستاگرام

آمـاربازدیـد

امروز396
دیروز751
ماه19876
مجموع1883011

افراد آنلاین

آنلاین

مجوزها

logo-samandehi
بالا