تاریخ واکاوی تاریخ اسلام در اروپا

بررسی تاریخ اسلام در دو قرن اخیر نه فقط به عنوان یک فصل تازه شناختۀ قرون وسطی، بلکه حتّی به عنوان یک پدیدۀ تازه که در اروپای قرون وسطی، در اروپای عهد رنسانس و حتّی در اروپای عهد جدید تأثیر فرهنگی و سیاسی و نظامی قابل ملاحظه ای داشت، جاذبۀ خاص یافت. همچنین اروپای عصر جدید از آغاز فعّالیّت های استعماری در برخورد با قسمت عمده ای از شرق، خویشتن را با دنیای اسلام مواجه می یافت و هیئت های تبلیغی نیز همراه با سایر دستگاه های  وابسته به استعمار برای توسعۀ نفوذ بیشتر خویش، آشنایی با فرهنگ اسلامی را لازم می دیدند و این همه، کنجکاوی های بی شائبۀ علاقمندان به تاریخ، تاریخ ادیان و تاریخ تمدّن را نیز برای کشف علمی دنیای اسلام می افزود.

بدون شک اولین حاصل این کشف خروج تدریجی اروپاییان بود از پندارهایی که کلیسا در طی قرون وسطی دربارۀ محمد(ص) و اسلام به آنها تلقین کرده بود. این پندارها که حتّی امثال فرانسیس بیکن و ولتر را نسبت به اسلام وادار به تعصّب می کرد، طیّ چند قرن اروپایی ها را واداشت تا دربارۀ محمد(ص) و اسلام افسانه های مغرضانه ببافند که هیچ درخور ذکر نیست.

درست است که از وقتی کارلایل، محمد(ص) را به عنوان یک قهرمان تاریخ در خور ستایش یافت و مخصوصاً در دنبال توسعۀ شرق شناسی در اروپا، دنیای غرب در آشنایی با اسلام وارد مرحلۀ تازه ای شد لیکن هنوز چنان که در کتاب کارنامۀ اسلام هم خاطرنشان شده است، بسیاری از مورّخان اروپا هرجا در بیان احوال محمد(ص) به تأویل یا تفسیری دست یابند که متضمّن ایراد یا اعتراض بر وی باشد آن را بر هر تفسیر یا تأویل دیگر ترجیح می دهند.

معذلک در طی این مدّت در زمینۀ تاریخ و تمدّن اسلام پژوهش هایی که به وسیلۀ تعدادی از شرق شناسان انجام یافته است و حاصل آن در کتاب دایرةالمعارف اسلام انعکاس دارد، این رشته از مطالعات را چنان توسعه ای داده است که در جهان اسلام هم امروز بدون توجّه به این مطالعات نمی توان پژوهش های تازه کرد. از جمله نه فقط قسمت عمدۀ مآخذ قدیم تاریخ اسلام را از کتاب ها، کتیبه ها، الواح، پاپیروسها، سکّه ها و سایر آثار بررسی کرده اند بلکه حتّی دربارۀ منابع علوم اسلامی از قرآن و حدیث و فقه و احکام نیز پژوهشهای بسیار جالب کرده اند که تعدادی از آنها به مناسبت در ضمن مقدّمۀ کتاب تاریخ ایران بعد از اسلام آورده شده است.

از جمله تأثیرات قابل ملاحظه ای که دنیای اسلام در تاریخ اروپا بخشید گذشته از نتایج جنگهای صلیبی که تأثیر آن در حیات اجتماعی و سیاسی اروپا تدریجاً محسوس شد باید غلبۀ عثمانیها را بر قسطنطنیه(1453) یاد کرد که همراه با عوامل دیگر، فرهنگ غرب را وارد مرحلۀ رنسانس کرد و مقارن توسعۀ آن با بسط راههای دریایی، کشف آمریکا، نهضتهای مربوط به اصلاحات مذهبی، و ایجاد حکومتهای ملّی ، اروپا وارد دوران تازه ای در تاریخ خویشتن شد(قرون جدید).

 

منبع:

تاریخ در ترازو: دربارۀ تاریخ نگری و تاریخ نگاری/ دکتر عبدالحسین زرّین کوب، انتشارات امیرکبیر

بازدید 142 بار
محتوای بیشتر در این بخش: « دانلود کتاب دیدار با ابرار

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

 

پرتال جامع فرهنگی کوثرنامه،درحوزه فرهنگ عمومی فعالیت میکند .هدف این پایگاه، تأمین نیازمندیهای فرهنگ عمومی خانواده ایرانی است.

 کانال کوثرنامه در تلگرام کانال کوثرنامه در سروش کانال کوثرنامه در ایتا

اینستاگرام

آمـاربازدیـد

امروز0
دیروز0
ماه0
مجموع2009489

افراد آنلاین

آنلاین

مجوزها

logo-samandehi
بالا