طرز تهیه آش جو

 

آش جو:

 

آش جو نیز همانند دیگر آش های ایرانی یکی از اصلی ترین پیش غذا و غذای سفره ایرانی ها در مهمانی ها، نذری ها و شب های ماه رمضان به شمار می رود. طبخ آش جو نیز همانند طبخ آش رشته و آش شلعه قلمکار می باشد، با این تفاوت که در این آش بلغور جو نیز اضافه می شود. در تهیه آش جو از انواع حبوبات، بلغور جو، انواع سبزی های معطر و کشک استفاده می شود. البته در صورت تمایل می توان به آن گوشت بدون استخوان نیز اضافه کرد.

مواد لازم برای تهیه آش جو

نخود                                                                                       نصف پیمانه
لوبیا چیتی                                                                              نصف پیمانه
بلغور جو                                                                                    یک پیمانه
تره، جعفری، گشنیز، اسفناج یا برگ چغندر                                  ۲۵۰ گرم
نمک، فلفل و زردچوبه                                                           به مقدار لازم
کشک نعناع داغ و سیر داغ                                                به مقدار دلخواه

طرز تهیه

نخود و لوبیا را که از شب خیس داده ایم در قابلمه ای می ریریزیم و روی حرارت می گذاریم تا بپزد. بعد از این که حبوبات پختند، بلغور جو را که از یک ساعت قبل خیس داده ایم به حبوبات اضافه می کنیم. چنانچه در حین پخت آب حبوبات کم شد به آن آب اضافه می کنیم تا بلغور هم به همراه حبوبات خوب بپزد. سپس پیازهای خلال شده را به همراه مقداری روغن و زردچوبه تفت می دهیم و وقتی خوب طلایی شد مقداری از آن را برای تزیین کنار می گذاریم و باقی مانده را به همراه سبزی آش، نمک، فلفل به آش اضافه می کنیم و می گذاریم تا آش خوب جا بیفتد.
برای سرو آش می توانید آن را با نعناع داغ، سیر داغ و کشک تزیین کنید.

نکات مهم

همیشه به یاد داشته باشید قبل از استفاده از حبوبات آن ها را از شب قبل در آن خیس کنید و در طی خیس خوردن چندین بار آب آن را عوض کنید. چون این کار هم در پخت سریع حبوبات کمک می کند و هم جلوی نفخ شکم را می گیرد.
در صورت تمایل می توانید به این آش، ۲۵۰ گرم گوشت بدون استخوان اضافه کنید. بدین صورت که گوشت را همراه حبوبات بگذارید بپزد و بقیه مراحل را عین آن چه که در فوق اشاره شد انجام دهید.

خواص مواد مورد استفاده در آش جو


لوبیا چیتی

لوبیا چیتی: به آن لوبیا رومی نیز گفته می شود و از انواع لوبیا ها و از گیاهان دو لپه است. این نوع لوبیا در بین ایتالیایی ها، پرتغالی ها و ترکیه ای ها دارای محبوبیت خاصی است. لوبیا چیتی به دلیل داشتن پروتیین فراوان می تواند جایگزین خوبی برای گوشت و منبع غذایی مناسبی برای تامین پروتیین باشد. این ماده غذایی فاقد کلسترول و گلوکز قند است و نیز منبع مناسبی از ویتامین «ث»، کلسیم، آهن، ، پروتیین، نشاسته، سدیم، پتاسیم، تیامین، منیزیم و فسفر است. البته باید توجه داشت که لوبیا برای افرادی که دارای معده ضعیفی هستند غذای سنگینی به شمار می آید و ممکن است به سختی هضم شود. ولی اگر لوبیا را چند روزی در آب خیس کرده و زمانی که جوانه می زند آن را بپزیم هم باعث پخته شدن سریع آن می شود و هم سریع تر هضم و جذب می شود. در ضمن لوبیا جوانه زده دارای ویتامین های گوناگونی چون: ویتامین «ب»، «ث» و «د» است. همچنین لوبیا برای کسانی که دارای بیماری رماتیسم، فشار خون و کلیه هستند بسیار مفید است. اما افرادی که مبتلا به بیماری قند، نقرس و یا اوره خون زیاد است، استفاده از این لوبیا به علت وجود پروتیین فراوان توصیه نمی شود.

 


نخود

نخود: نخود یکی از مغذی ترین و انرژی زاترین حبوباتی است که در رژیم غذایی ایران از مصرف بالایی برخوردار است. این گیاه به صورت یک سال در میان و چرخشی با گندم و جو کشاشته می شود و حالت چرخشی آن به علت تقویت و تجدید نیتروژن در خاک است. نخود در بین گروه های غذایی به علت داشتن اسیدهای آمینه مختلف، ویتامین ها، پروتیین، کلسیم، آهن، مواد معدنی و فیبر بالا، غذای بسیار خوب برای رفع نیاز بدن به شمار می آید. وجود فیبر در این گیاه نه تنها سیستم گوارشی بدن را پاکسازی می کند، بلکه کلسترول خون و گلوکز قند بدن را کاهش می دهد و نیاز افراد دیابتی به انسولین را کم می کند.
از دیگر خواص نخود:
آب نخود پخته شده با کمی نمک که به صورت ژله می باشد برای درمان درد سینه و ریه مفید است.روغن نخود برای سردرد و تقویت مو موثر است. شب ها آن را بر سر مالیده و صبح موها را بشویید.روغن نخود را بر روی دندانی که درد می کند بمالید درد را برطرف می کند.نخود را می توان برای رفع رسوبات ادراری و درمان زردی بکار برد.نخود همچنین برای درمان قولنج های کلیوی و التیام زخم های چرکین مفید است.
نخود در طب سنتی ایران، طبیعت گرم و خشک دارد و با وجود خواص مفید برای بدن، نفاخ و دیر هضم می باشد و نباید در خوردن آن زیاده روی کرد. البته برای کاستن درصد این خواص می توان آن را قبل از استفاده از شب قبل در آب خواباند و بعد استفاده کرد.
عمده ترین مناطق کشت نخود در ایران عبارتند از: استان های کرمانشاه، لرستان، کردستان، آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی.


بلغور جو

بلغور جو: بلغور در لغت به معنی هر چیز درهم شکسته و در هم کوفته است. در گذشته برای نگهداری طولانی از گندم و جو، آن ها را ابتدا می پختند، سپس خشک می کردند و در آخر به وسیله آسیاب یا هاون نیمکوب می کردند. جو جزو چهارمین دسته از غلات مهم و مغذی جهان به شمار می رود که خاستگاه اصلی آن کوه های زاگرس در غرب ایران، آناتولی جنوبی و فلسطین بوده است. امروزه جو به ۳ صورت پوست نکنده و سبوس دار، پوست کنده و جو سفید یا مرواریدی در بازار به فروش می رسد. جو حاوی ترکیباتی چون: کلسیم، فسفر، آهن، سدیم، پتاسیم، ویتامین ۱B، ۲B، ۳B، پروتیین و مواد نشاسته ای است.
مصرف جو برای التیام درد، درمان نقرس، تسکین اعصاب و تقویت فعالیت های ذهنی، تب، درمان کم خونی، از بین بردن سوء هاضمه، جلوگیری از بروز سرطان، جلوگیری از سفید شدن زودرس مو، کاهش کلسترول خون، درمان گلو درد و ورم گلو، افزایش شیر مادران شیرده بسیار مفید است. همچنین ماء الشعیر جو نیزبرای درمان سل، زخم های ریوی، سردردها، تقویت سیستم خون سازی بدن، تقویت سوخت و ساز بدن و درمان اسهال های صفراوی موثر است.

 


تره

تره: تره از گیاهان خوراکی و در دسته سبزی ها قرار دارد. این سبزی همانند دیگر سبزی خوردن ها دارای کالری کمی ولی سرشار از آهن، ویتامین های A ،C ، ۱B، ۲B، ۶B، منگنز، فسفر، سدیم، پتاسیم و مقدار کمی ارسنیک می باشد.
سبزی تره ۲ نوع است: یک نوع آن کوتاه و نازک است که بیشتر در تابستان می روید و دیگری خیلی بلند با برگ ها پهن و قوی است که در زمستان رشد می کند. مصرف تره باعث کاهش کلسترول، فشار خون شده و از حملات قلبی و سکته جلوگیری می کند. تمام برگ های سبز تره به دلیل داشتن مواد گوگردی، ضد عفونی کننده قوی بوده و موجب تقویت دستگاه ریوی می شوند. این مواد از طریق خون وارد ریه ها شده و عفونت های مجاری تنفس و ورم گلو را التیام می بخشد و از لحاظ مدر بودن در درجه اول قرار دارد. مصرف تره بعد از غذا، مانع ترش کردن غذا و سوء هاضمه می شود و در تسکین درد مفاصل، نقرس و رفع چاقی و یبوست دائمی مفید است. همچنین مصرف جوشانده و شربت تره در موارد گرفتگی صدا، زکام، سرفه، برونشیت و تمامی اختلالات حاد دستگاه تنفسی مفید است.

 


گشنیز

گشنیز: گشنیز از گیاهان خوردنی ومحبوبی است که به صورت یک ساله کشت می شود.این گیاه جزو گیاهان دارویی و با ارزشی به شمار می ورد که در صنایع داروسازی کشورهای پیشرفته مطرح بوده و در اغلب مناطق ایران هم کشت می شود. دانه و قسمت رویشی گشنیز دارای نوعی اسانس می باشد که در صنایع غذایی، بهداشتی و آرایشی، صنایع دارویی، نوشابه سازی و شکلات سازی استفاده فراوانی دارد.
مهم ترین ترکیبات گشنیز عبارتند از: اسانس، اسید اگزالیک، اسید اولییک، اسید پالمتیک، اسید لینولییک، اسید پتروسه لینک، کلسیم، ویتامین A و ویتامین C.
همانطور که اشاره شد؛ گشنیز و تخم گشنیز از ارزش بالایی در طب سنتی ایران و جهان برخوردار است و جزو گیاهان با طبیعت سرد و خشک به شمار می رود.
خواص تخم گشنیز: تقویت معده، هضم آسان غذا، رفع نفخ و گاز معده، ادرار آور، برطرف کننده تشنج، از بین برنده کرم معده و روده، برطرف کننده بیماری صرع، درمان کننده تب تیفویید، درمان کننده بیماری های عفونی، خاصیت ضد باکتری، برطرف کننده زکام، تسکین دهنده درد دندان، تقویت کننده قلب. همچنین جوشانده آن خواب آور، برطرف کننده اسهال خوبی مفید است.
خواص برگ و ساقه گشنیز: مسکن و آرام کننده، برطرف کننده مسمومیت های حاصل از مواد پروتیینی، درمان کننده سرفه و تنگی نفس، برطرف کننده ترشی معده، برطرف کننده تشنگی، از بین برنده حالت تهوع، تقویت کننده و تمیز کننده طحال، برطرف کننده بوی بد دهان و نفس بدبو، برطرف کننده دل درد، کاهش دهنده کلسترول بد خون و افزایش دهنده کلسترول خوب. جوشانده تمام قسمت های این سبزی برای درمان سرفه، سرماخوردگی و سرخک مفید است.


جعفری

جعفری: یکی دیگر از سبزی های محبوب و پرمصرف، گیاه جعفری است که به صورت دوساله و به حالت وحشی در اکثر نواحی ایران، آسیا، جنوب اروپا و شمال آفریقا می روید. جعفری علاوه بر این که منبع خوبی از ویتامین A، ویتامین C ، ویتامین K، آهن و اسید فولیک است شامل دو قسمت خیلی مهم یعنی؛ روغن های فرار و فلاوونوییدها می باشد. روغن های فرار موجود در جعفری به دلیل داشتن ترکیباتی چون میریستیسن، لیمونن، آلفاتوژن و اوجنول باعث شده این سبزی را به عنوان یکی از گیاهان مهم در درمان تومورها به ویژه تومورهای ریه، خنثی کننده انواع مواد سرطان زاد موجود در دود سیگار و دود ناشی از چوب و بازدارنده تخریب سلولی تبدیل کند. همچنین فلاوونوییدهای موجود در آن نیز که از ترکیباتی چون آپیئین، آپیجنین، کریسواریول و لوتئولین برخوردار است، علاوه بر این که از تخریب های سلولی ناشی از رادیکال های آزاد که باعث بروز بیماری هایی چون گرفتگی عروق، سرطان روده، دیابت و آسم می شود، جلوگیری کند و ظرفیت آنتی اکسیدانی بدن را نیز بالا می برد.
همانطور که به اهمیت و ارزش دارویی و غذایی جعفری اشاره شد، باید گفت این گیاه پرخاصیت که در طب سنتی ایران حایز اهمیت است از طبیعت گرم و خشک برخوردار است و می توان از تخم، ریشه و برگ و ساقه آن به عنوان منبع غنی از مواد معدنی استفاده کرد.
خواص تخم جعفری: برطرف کننده نفخ شکم، تمیز کننده رگ ها و شریان ها خونی، مدر، درمان کننده تب نوبه.
خواص ریشه جعفری: اشتها آور، مدر، دفع کننده سنگ کلیه، درمان کننده سرخک و جوشانده آن برای درمان اسهال و درمان تنگی نفس مفید است.
خواص برگ و ساقه جعفری: خوشبو کننده دهان و نفس، ضماد آن درمان کننده ضرب دیدگی و خون مردگی عضو ضرب دیده مفید است، شستن صورت با جوشانده و دم کرده آن برای رفع لکه ها و جوش های صورت و روشن شدن پوست صورت بسیار خوب است. همچنین خوردن چای جعفری باعث هضم غذا می شود.


 اسفناج

اسفناج: اسفناج گیاه بومی ایران و یکساله است که از اوایل قرن اول میلادی به نقاط دیگر دنیا راه یافت. این گیاه دارای ساقه ای با ارتفاع نیم متر و برگ های پهن و نرم سبز رنگ است. اسفناج در مقابل سرما مقاوم می باشد و دارای دو نوع بهاره و پاییزه است.
اسفناج به دلیل داشتن آهن، ویتامین ۳B، کلسیم، سدیم، پتاسیم، ید، مس، منیزیم، لستین، کلروفیل، کاروتن، اسید اگزالیک و اسید ارسنیک، از جمله گیاهان مفید و پرمصرف جهان به شمار می آید. وجود ویتامین ۳B در اسفناج، باعث شده این گیاه به عنوان داروی مهمی برای درمان بیماری پلاگر که در اثر کمبود این نوع ویتامین در افراد بروز می کند و باعث ضعف بدن، تشنج، اختلال در دستگاه هاضمه و به وجود آمدن لکه های قرمز روی بدن می شود شناخته شود. همچنین منیزیم موجود در آن نیز جلوی پیشرفت سرطان را می گیرد. از دیگر خواص اسفناج می توان به: خاصیت خنک کنندگی و تب بر بودن، رفع ورم روده کوچک، ، التیام ورم ریه، رفع یبوست، جلوگیری از سرطان روده بزرگ، معده، پروستات، حنجره و رحم، پایین آوردن کلسترول خون، درمان کم خونی، افزایش ترشحات لوزالمعده و تقویت اعصاب اشاره کرد. علاوه بر این ها؛ آش اسفناج با گشنیز برای درمان سردردهای ناشی از سوء هاضمه و اختلال دستگاه گوارش مفید است.
مصرف گیاه اسفناج برای بیماران مبتلا به ورم مفاصل و سنگ های کلیه و مثانه به علت داشتن اگزالات مضر می باشد و نیز این گیاه به علت طبیعت سرد برای افراد سرد مزاج توصیه نمی شود، ولی در صورت استفاده این افراد از اسفناج؛ می توانند آن را با ادویه های گرم مانند: فلفل، دارچین، زنجبیل و هل استفاده کنند.

منبع کوثرنامه: سایت ایران نما
 
 
بازدید 524 بار
برچسب‌ها

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

 

پرتال جامع فرهنگی کوثرنامه،درحوزه فرهنگ عمومی فعالیت میکند .هدف این پایگاه، تأمین نیازمندیهای فرهنگ عمومی خانواده ایرانی است.

 کانال کوثرنامه در تلگرام کانال کوثرنامه در سروش کانال کوثرنامه در ایتا

اینستاگرام

آمـاربازدیـد

امروز586
دیروز405
ماه16986
مجموع1840179

افراد آنلاین

آنلاین

مجوزها

logo-samandehi
بالا