مهارت ارتباطی گوش دادن فعال

 

 

گوش دادن فعال

در زندگی روزمره خود صدا های مختلفی را می شنویم مثل صدای بوق ماشین ، موتور سواران ، وزش باد ، قار قار کلاغ ها ، صحبت آدم هایی که از کنارمان می گذرند و بسیاری از صدا های دیگر که گوش های مارا می نوازد یا می آزارد . ولی آیا به همه آن ها به صورت فعال گوش می دهیم ؟ آیا نیاز است همه صداهایی را که می شنویم گوش کنیم ؟ گوش دادن با شنیدن فرق می کند چرا که شنیدن عملی غیر ارادی و شامل تمام صدا هایی است که از محیط به ما می رسد ولی گوش دادن عملی است فعال که تنها با خواست و اراده ی ما انجام می شود .

شنیدن از مراحل اولیه ی رشد با ما همراه است نوزاد ابتدا با شنیدن پاسخ دهی به محرکات و دنیای جدید را شروع می کند ، بعداز آن مهارت های دیگر مثل صحبت کردن ، خواندن و نوشتن را می آموزد.

انسان معمولا" تا دو سالگی حرف زدن را می آموزد ولی بعضی از انسان ها ممکن است حتی تا پایان عمر توفیق آن را نیابند که مهارت گوش دادن را بیاموزند.

گوش دادن فعال هنرو مهارتی است که جلب اعتماد و درک مقابل را به همراه دارد و به ما کمک می کند تا پیچیدگی های شخصیتی و روانی فرد را بهتر تشخیص داده و از بسیاری سوء تفاهم ها جلوگیری کنیم ، به این سبب معتقدند گوش دادن پایه ارتباط است.

ارتباط خوب و موثر با دیگران نیازمند بودن در کنار آن هاست و لیکن تنها بودن به صورت فیزیکی و جسمی در کنار آن ها کافی نیست ، چون که ارتباط از یک سو رساندن پیام به شخص دیگر است ولی از سوی دیگر درک آن چیزی است که دیگری می کوشد به ما بگوید . گاهی در فرآیند ارتباطی اختلالی به وجود می آید که از سوی گوینده نیست بلکه از شنونده است. مهم ترین مهارتی که می تواند به ما کمک کند تا بتوانیم درک درست و منطقی از کلام و احساس دیگری داشته باشیم گوش دادن فعال است. گوش دادن فعال را بایستی آموخت و تمرین کرد ، کسانی که توانسته اند مهارت خوب گوش دادن را بیاموزند از ارتباط بهتری برخوردار گشته اند که موفقیت آن ها را در زندگی تضمین نموده است .

تعریف گوش دادن فعال :

یافتن معنای گفتار دیگران در ذهن خود، گوش دادن است.

با این تعریف شنیدن با گوش دادن متفاوت است . شنیدن فعالیتی جسمی است و نیازی به یادگیری ندارد ، چرا که دستگاه شنیداری ما غیر ارادی است و تا به آن توجه نکنیم ادراک نمی شود.

ما با گوش های خود می شنویم اما با مغزمان گوش می دهیم.

فواید و کارکرد های گوش دادن:

1- تمرکز بر پیام های دیگران

2- برداشت کامل و درک مناسب تر منظور دیگران

3- ابراز علاقه ، نگرانی و توجه به دیگران

4- تشویق دیگران به بیان و ابراز آزادانه و صادقانه مسایل خود

5- تقویت ارتباط و تعامل خود با دیگران

6- افزایش تفاهم ما با دیگران

7- جلوگیری از سوء تفاهم ها

8- افزایش قدرت یادگیری

9- کمک به خود آگاهی و گسترش شناخت از خود و دیگران

10- افزایش روحیه ی مشارکت جویی و کار گروهی

مهارت های اساسی گوش دادن فعال:

1- مهارت توجه: یعنی توجه جسمی و غیر کلامی به طرف مقابل که به او نشان دهد دقیقا" به صحبت های او گوش می دهیم . مثلا" هنگام گوش دادن با بدنی مایل به جلو در فاصله مناسب ، رو درروی گوینده قرار گرفته و نگاه ما تا شعاع نیم متری صورت گوینده باشد، ضمن پرهیز از رفتارهای حواس پرت کن ( بازی یا کلید و سکه و...) سعی کنیم شنونده ای خشک و بی حرکت نباشیم و محیط گفتگو را از عوامل مزاحم و ترس آور دور کنیم.

2- مهارت پی گیری: گاهی گوینده نگران و هیجان زده است که در حالت های چهره تن صدا و رفتارهای او نمایان می شود ، در این صورت بایستی بدون زور گویی اورا به صحبت کردن دعوت کنیم . مثلا" با استفاده از جملات  ( امروز سر حال به نظر نمی رسی ! – خب- بعد چی شد! – ادامه بده !) ، با استفاده از کلمات تشویقی کوتاه ( هوم – درسته – بله و...) ، با استفاده از سوال های کوتاه و باز ویا حتی گاهی سکوت توام با توجه و مشاهده ای او می تواند این موانع را از میان بردارد.

3- مهارت های انعکاسی : یعنی انعکاس توضیحات و احساسات و معانی درک شده از گوینده به خود او که نشان دهند ه ی درک و فهم و پذیرش او نزد شنونده است.

راهکارهای عملی گوش دادن فعال:

1-برای درک بیشتر گوینده به علایم غیر کلامی ( زبان بدن) او توجه کنیم .

2- خود را به جای گوینده قرار داده و سعی کنیم دنیا را از دیدگاه او ببینم ودرک کنیم.

3-با طرح سوالاتی از خود ، حساسیت گیرندگی مان را افزایش دهیم ، مثلا" ( چرا او حالا این موضوع را به من گفت ؟ - منظور او چیست ؟ - نکات اصلی حرف او چیست ؟ و...)

4- به یاد داشته باشیم که سرعت متوسط تکلم انسان بین 125 تا 175 کلمه در دقیقه است . در صورتی که سرعت متوسط تفکر انسان بین 400 تا 800 کلمه در دقیقه است ، از این فرصت برای پردازش اطلاعات گوینده خوب استفاده کنیم .

5- عوامل حواس پرتی را به حداقل برسانیم از جمله :

*بازی کردن با کلید و سکه

* تکان خوردن با حالت عصبی

* ضرب گرفتن روی میز با انگشتان

* جا به جا شدن مکرر

* تماشای تلویزیون

* سر تکان دادن به عابرین

* روزنامه خواندن و...

6- ارتباط چشمی مناسب برقرار کنیم ، نه آن قدر خیره شویم که گوینده را معذب کنیم و نه آن قدر به او نگاه نکنیم که تصور کند به ارتباط با او علاقه نداریم .

7- موانع فیزیکی را از بین ببریم مثلا"در دفتر کار خود ، از پشت میز بیرون آمده و در کنار او بنشینیم و صحبت کنیم.

8- بهتر است به گونه ای بنشینیم که بدن ما کمی متمایل به جلو و به طرف گوینده باشد.

9- احساسات درک شده اش را به او انعکاس دهیم مثلا ( گویا موضوعی باعث خوشحالیت شده ؟! غمگین به نظر می رسی !و...)

10- با بیان عباراتی گوینده را به ادامه ی صحبت تشویق کنیم مثلا" ( خب خب! – بعد چی شد ؟ - جدی ؟! – واقعا" ؟و...)

11- گوینده را با سوالات پی در پی بمباران نکنیم که احساس کند مورد بازجویی قرار گرفته است .

12- در گوش دادن به مطالب مهم ، از یادداشت برداری نکات کلیدی غفلت نکنیم .

13- درک خود را از احساسات گوینده بیان کنیم مثلا" ( به نظرم این موضوع شما را ناراحت کرده ! )

14- گاهی موضوعات مهم مطرح شده را به گوینده یاد آور شویم تا میزان درک خود را مورد ارزیابی قرار دهیم مثلا" ( چند دقیقه اجازه دهید ببینیم درباره ی چه چیزهایی صحبت کردیم ، اول...)

15- منظور گوینده را با کلمات خودش به او انعکاس دهیم.

16- برای خوب گوش دادن و درک بهتر گوینده ضروری است تلاش نماییم برخی خصوصیات و توانایی ها را در خود افزایش دهیم ، برای مثال تحقیقات نشان داده است که :

* کسانی که خزانه ی واژگان غنی تری دارند ، شنوندگان بهتری هستند .

* کسانی که پیشرفت تحصیلی بهتری دارند ، توانایی گوش دادن آن ها نیز بیشتر است.

* زنان در تفسیر و تشخیص پیام های غیر کلامی از مردان کار آمدترند.

* معمولا" افراد درونگرا ، شوندگان بهتری هستند.

17- تا وقتی که گوینده مطلب خود را تمام نکرده و یا منتظر پاسخ نیست ، سخن اورا قطع کنیم.

18- موقع شنیدن سخنانی که خوشایند ما نیست و یا مخالف خواسته ها و تمایلات و افکار ما هستند ، صبرو شکیبایی از خود نشان داده و با علایم کلامی و غیر کلامی نامناسب از خود عکس العمل نشان ندهیم .

19- عوامل مزاحم را از محل گفتگو دور کنیم ، مانند : ( خاموش کردن رادیو، تلویزیون ، ضبط صوت ، در صورت ضرورت قطع تلفن و یا نصب کاغذی بر روی در اتاق با عنوان لطفا" مزاحم نشوید)

20- از سد ها و موانع ارتباطی اکیدا" پرهیز کنیم از جمله:

* دستور دادن ، تهدید کردن و ترساندن

*موعظه ، نصیحت و سخنرانی کردن

* قضاوت و انتقاد کردن

*ارایه ی دلایل منطقی و یا راه حل

* تحقیر ، توهین و ناسزا

21- در پرسش از سوال های کوتاه و باز استفاده کنیم.

منابع : برگرفته از بروشور های آموزشی اشاره

منبع کوثرنامه: مرکز مشاوره و راهنمائی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج:

http://www.moshavereh.kiau.ac.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=95&Itemid=141 

بازدید 449 بار

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

 

پرتال جامع فرهنگی کوثرنامه،درحوزه فرهنگ عمومی فعالیت میکند .هدف این پایگاه، تأمین نیازمندیهای فرهنگ عمومی خانواده ایرانی است.

 کانال کوثرنامه در تلگرام کانال کوثرنامه در سروش کانال کوثرنامه در ایتا

اینستاگرام

آمـاربازدیـد

امروز0
دیروز0
ماه0
مجموع2009489

افراد آنلاین

آنلاین

مجوزها

logo-samandehi
بالا