خصوصیات سنی کودک (از تولد تا ده سالگی): هجده ماهگی

کودک 18 ماهه از نظر اخلاق مثل کسی است که در خیابان یک طرفه حرکت می کند ولی جهت حرکت او را می توان به آسانی تغییر داد. غالب اوقات جهت حرکت او هم کاملاً مخالف میل بزرگترهای اوست. مثلاً  وقتی به او می گویید: "عزیزم بیا اینجا" سرجای خودش می ایستد و تکان نمی خورد و یا در جهت مخالف می دود (حتّی گاهی از اوقات ممکن است عقب عقب برود). از او می خواهید که چیزی را در ظرف آشغال بیندازد و با احتمال زیاد می بینید که می رود و ظرف آشغال را هم خالی می کند و آنچه را در آن است بیرون می ریزد. یا اینکه مثلاً دست خود را دراز می کنید تا استکان خالی را از او بگیرید ولی او آنرا روی کف اطاق می اندازد. یک لنگه از جوراب های خود را پا کرده و شما لنگۀ دیگر را به او می دهید که به پا کند ولی خیلی احتمال دارد ببینید که جوراب اولی را هم از پایش درآورده است. به جهت لذّتی که کودکان از کارهای مخالف میل شما می برند شما می توانید کاری عکس آنچه میل دارید از او بخواهید و خواهید دید که کاری مطابق میل شما انجام خواهد داد. مثلاً وقتی از او می خواهید جلو بیاید و او فرار می کند با دست از او خداحافظی کنید و دور شوید خواهید داد که فوراً می دود و به طرف شما می آید. نه تنها  وقتی از او می خواهید به طرف شما بیاید نمی آید بلکه دستورات و اوامر شما را نیز به ندرت اطاعت می کند. کلمۀ "نه" فراوان ترین کلمه ای است که طفل در این سن به کار می برد.

این ها دلیل بر بدی کودک 18 ماهه نیست زیرا در این سن هنوز طفل قدرت انجام بسیاری از کارها را ندارد و به مرحله ای نرسیده است که به وسیلۀ کلمات تحریک شود و به اندازۀ کافی رشد نکرده که بتواند صبر کند. برای او در این سن فقط یک زمان مهم است و آن هم "الآن" است و به همین علّت اگر کوشش نمایید که مثلاً یک دقیقه برای کاری صبر کند غالب اوقات این کوشش شما بی نتیجه خواهد ماند. طفل در این سن هیچ گونه شکست و محرومیتی را نمی تواند تحمّل کند (متأسّفانه هر قدر هم سعی کنید محیط او طوری باشد که به خلاف میل او رفتار نشود باز خود طفل کاری می کند که در نتیجه با شکست و دلسردی رو به رو خواهد شد).

رابطۀ او با دیگران بر اساس گرفتن بنا شده نه دادن و در واقع به استثنای والدین خود با دیگران به خصوص بچه های دیگر طوری رفتار می کند که گویی با اشیا سر و کار دارد نه افراد انسانی. ممکن است موقعی که راه می رود پا روی پای رفیقش بگذارد. در این سن هنوز فکر مشارکت با دیگران در مغزش به وجود نیامده است.

اگر خوبی طفل را در مراعات دیگران، اطاعت از دستورهای والدین و خارج نشدن از بعضی حدود بدانیم، باید بگوییم که بچۀ 18 ماهه بچۀ خوبی نیست. با این حال اگر در نظر داشته باشیم که طفل در این سن از نظر قوای مغزی و تکلّم و احساسات و عواطف هنوز ناقص و نارس است خواهیم توانست رفتار او را تا اندازه ای کنترل کنیم. بنابراین اگر می خواهید بچه از جایی که نشسته بلند شود و نزد شما بیاید، بروید و او را بلند کنید و به جایی که میل دارید ببرید ولی او را صدا نکنید چون نتیجۀ زیادی از این کار نخواهید گرفت زیرا طفل در این سن هنوز به آن درجه از رشد و نمو نرسیده که همۀ دستورات شما را بتواند انجام دهد .

اگر میل ندارید که طفل شما به بعضی از اثاثیۀ خانه و یا جاهایی نظیر پلّه ها نزدیک شود جلوی آنها مانعی قرار دهید و این گونه مانع ها به مراتب از امر و نهی شفاهی مؤثّرتر خواهد بود.

وقتی هم دستوری به او می دهید سعی کنید دستورتان خیلی کوتاه و ساده باشد مثل "کت و کلاه بیرون" و اگر از این مفصّل تر باشد طفل 18 ماهه نمی تواند آن را درک و اجرا کند.

وقتی با یک کودک 18 ماهه سرو کار دارید باید همیشه در نظر داشته باشید که سروکار شما با موجودی است بسیار نارس. بچّه در این سن بیش از اندازه ای که می تواند حرف بزند کلمات را درک می کند ولی حتّی کلماتی هم که درک می کند خیلی محدود است. طفل در این سن می تواند راه برود و حتّی بدود و از پلّه ها هم بالا می رود ولی تعادل او خیلی ناپایدار است و با سرعتی که در حرکات و رفتارش موجود است می خواهد هر چیز برای او "همین الآن" درست شود و احساساتش هم مثل سایر خصوصیات اخلاقی او در این سن خیلی نارس و ابتدایی است. اگر از او خیلی کم توقّع داشته باشید و تقاضاهایی را که معمولاً او مایل به انجام آنها نیست به حدّاقل برسانید و مراقبت مداوم و دقیق از او به عمل آورید خواهید دید که می توانید با او کنار بیایید و از وجودش لذّت ببرید. ولی در بعضی خانواده ها در این سن پدر و مادر آنقدر بچّه را "بچّۀ بد" خطاب می کنند که طفلک ممکن است تصوّر نماید این اسم او و اسم کاری است که نباید بکند و کرده است.

 حتماً باید به کودک فرصت زیادی بدهید تا نیروهای فراوانی را که در وجودش نهفته است به کار اندازد و یکی از بهترین تظاهرات این نیروها بالا رفتن از پلّه است ولی باید کاملاً مراقب باشید تا خطری متوجّه او نشود به خصوص وقتی که در محلّ تازه ای بازی می کند.

گوش دادن به داستان ها و اشاره به تصاویر، یکی دیگر از فعالیت های دوست داشتنی و آموزشی برای او است. کودک ممکن است قادر به جای گذاری قطعات بزرگ پازل در تمام مکان های درستشان باشد، به خصوص اگر دو یا چند بار تمرین کرده باشد.

او نام مادرش را بی جهت و بدون دلیل صدا می کند و دوست دارد در کارها با شما همراه باشد. این کارها باعث می شود او به خودش افتخار کند. او را برای تلاش هایش ستایش کنید، و بدون خشم و عصبانیت اشتباهاتش را درست کنید. مدل رفتاری که می خواهید فرزندتان داشته باشد را از خود نشان دهید او با مثال یاد می گیرد؛ می تواند هر چیزی باشد، مثل انجام کارهای اجتماعی مانند به اشتراک گذاری هر چیزی.

گاهی از اوقات باید به لطایف حیل متوسّل شوید تا بتوانید او را از کاری که نباید بکند باز دارید. اگر می بینید با چیزی در اطاق بازی می کند که نباید به آن دست بزند توجّه او را به جای دیگری منعطف سازید، مثلاً صدای یک اسباب بازی دیگر را درآورید یا حتّی یک تکّه کاغذ را در دست خود مچاله کنید تا صدا کند و خواهید دید که بچّه به آسانی دست از کار خود برمی دارد و به طرف شما می آید.

 

منابع:

  • روانشناسی کودک (رفتار کودکان) از تولد تا ده سالگی/ فرانسیس ایلگ و لوئیز ایمس، ترجمه دکتر آوارگان، نشر اندیشه.
  • نگاهی نو به پرورش ذهنی کودک/ محمدعلی حقیقی و پروانه کیوانفر، نشر فراوان.
  • مراحل رشد کودک 18 ماهه و مراقبت های لازم/ بخش سبک زندگی نمناک
بازدید 50 بار

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

مطالب تصادفی

 

پرتال جامع فرهنگی کوثرنامه،درحوزه فرهنگ عمومی فعالیت میکند .هدف این پایگاه، تأمین نیازمندیهای فرهنگ عمومی خانواده ایرانی است.

 کانال کوثرنامه در تلگرام کانال کوثرنامه در سروش کانال کوثرنامه در ایتا

اینستاگرام

آمـاربازدیـد

امروز575
دیروز691
ماه16493
مجموع1902076

افراد آنلاین

آنلاین

مجوزها

logo-samandehi
بالا