تقویت کننده های اجتماعی و غیراجتماعی رفتار کودک

يکی از وظايف مهم والدين اين است که به کودك خود ياد بدهند چگونه درست رفتار کند و کارهای خوب انجام دهد. برای اين کار می توانند از تقويت کننده های اجتماعی و غیراجتماعی استفاده نمايند.

 

 

تقویت کننده های اجتماعی و غیراجتماعی

يکی از وظايف مهم والدين اين است که به کودك خود ياد بدهند چگونه درست رفتار کند و کارهای خوب انجام دهد. برای اين کار می توانند از تقويت کننده های اجتماعی و غیراجتماعی استفاده نمايند.

تشويق، تحسین، لبخند، تأيید و بوسه نمونه هايی از تقويت کننده های اجتماعی و پول، گردش، خوراکی و اسباب بازی نمونه هايی از
تقويت کننده های غیراجتماعی هستند.

زمانی که والدين خواهان تغییر برخی رفتار های نامطلوب فرزندشان هستند می توانند به جای تنبیه، رفتار های مطلوب فرزندشان را با تقويت اجتماعی تداوم بخشند و با تقويت های غیراجتماعی مثل امتیازدهی، سرعت تغییر آن رفتار نامطلوب را افزايش دهند.

امتیازدهی نوع موفقی از تقويت غیراجتماعی است. برای مثال والدين می توانند به فرزند خود قول بدهند که بعد از دريافت صد امتیاز برای او هديه مورد علاقه اش را تهیه کنند و بعد از هر گام مثبتی که کودك بر میدارد به او يک امتیاز بدهند در اين صورت فرزند تلاش می کند با تکرار رفتار خوب امتیازش را به صد برساند، اين روش مخصوص کودکان نیست و در بزرگسالان نیز کارايی مؤثری دارد که شبیه به تلاش بزرگسالان جهت دريافت حقوق ماهیانه است. ۲

 

همانطور که خدای متعال نیز از اين روش استفاده نموده و برای بندگانی که عمل صالح انجام دادند پاداش در نظر می گیرد، از جمله اينکه نتیجه را مضاعف می گرداند، ارزش معنوی فرد را بالا می برد، زندگی را همراه با آرامش و رضايت خاطر می کند، و برای او اجر اخروی تعیین می نمايد.


بعد از اينکه کودك رفتار خوب را فرا گرفت بايد به صورت تدريجی از امتیازها کم کرده و بیشتر از تقويت کننده های اجتماعی جهت تداوم رفتار استفاده کرد، برخی از نکات باعث میشود تقويت کننده ها تأثیر بیشتری داشته باشند از جمله می توان به موارد زير اشاره کرد:


الف: تقويت بايد بلافاصله بعد از رفتار خوبی که کودك انجام می دهد صورت پذيرد.


ب: کسانی که مشوق و مؤيد رفتار کودك هستند به دوست مورد علاقه وی تبديل می شوند پس چه بهتر که والدين با اين روش به دوستان مورد علاقه فرزند خود تبديل شوند.


ج: همانطور که با تقويت رفتار مطلوب را به کودك آموزش داد می توان رفتار نامطلوب را نیز می توان در او تقويت کرد مثلا مادری که به هنگام کثیف کاری فرزند، ناخودآگاه به او لبخند می زند، نادانسته آن رفتار را در او تقويت کرده است. يا مثلا زمانی که کودك بايد به مدرسه برود و مادر عجله دارد تا او زودتر لباسش را بپوشد، ولی او نه تنها لباسش را نمیتواند پیدا کند بلکه نمیتواند دکمه هايش را به سرعت ببندد. اگر مادر به جای او اين کار را انجام داد و در زمان های ديگر نیز اين کار را تکرار کرد وابستگی را در فرزندش تقويت کرده است.


د: تغییراتی که قرار است توسط تقويت های مثبت صورت پذيرد ممکن است زمان بر باشد.


ه: رفتارهای مطلوب کودکان نبايد عادی و بديهی تلقی شوند زيرا هر رفتار خوب برای تداوم احتیاج به تقويت دارد که اگر غیر از اين شد آن رفتار خوب نیز تضعیف خواهد شد.


و: تقويت بايد در مراحل نخست يادگیری مرتبا تکرار شود زيرا کودك در مرحله آموزش است و با تقويت، رفتار مطلوب را می آموزد.


ز: برای آموزش رفتارهايی که پیچیده هستند ابتدا بايد آن رفتار را به گام های کوچکتر تقسیم نمود و با تقويت کردن گام به گام آنها می توان به آن هدف مطلوب رسید.


ح: اگر تقويت به اندازه کافی نباشد يا گام های پیشرفت به درستی انتخاب نشوند نتیجه موفقیت آمیزی به دنبال نخواهد داشت.


ط: همچنین می توان از روش شاگرد استادی استفاده نمود به اين صورت که در ابتدای آموزش، پاداش بايد در مقابل کارهای ساده و ابتدايی باشد و هر چقدر که پیشرفت صورت گرفت، پاداش در ازای کارهای مشکل تر داده شود.


ی: برای تأثیر بیشتر و بهتر در تربیت کودك می توان از تمام اعضای خانواده درخواست نمود که آنها هم به تقويت کودك بپردازند.


ك: تقويت نبايد همراه با تذکر منفی باشد زيرا در اين صورت اثر خود را از دست خواهد داد، مثلا کودکی امروز وسائل بازیاش را جمع آوری می کند، اگر مادر به او بگويد خوشحالم که امروز وسايلت را جمع کردی امیدوارم فردا نیز اين کار را فراموش نکنی، در واقع لذت حاصل از تحسین خود را از بین برده است و اين معنا را به فرزند خود القا کرده است که کار خیلی خوبی انجام نداده است.

 

 

 

 

منبع: نقش پیشرفت های فن آوری(رسانه-فضای مجازی) در تربیت.

 

بازدید 30 بار

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

 

پرتال جامع فرهنگی کوثرنامه،درحوزه فرهنگ عمومی فعالیت میکند .هدف این پایگاه، تأمین نیازمندیهای فرهنگ عمومی خانواده ایرانی است.

 کانال کوثرنامه در تلگرام کانال کوثرنامه در سروش کانال کوثرنامه در ایتا

اینستاگرام

آمـاربازدیـد

امروز74
دیروز709
ماه11002
مجموع1790948

افراد آنلاین

آنلاین

مجوزها

logo-samandehi
بالا