تداوم دوستی و معاشرت

تأثیرپذیری یا تأثیرگذاری و حدود و کیفیت آن، بستگی به توانایی ها و قابلیت های انسان در ابعاد مختلف دارد. مهم ترین اموری که در اثرگذاری دخالت دارد، ویژگی هایی از قبیل اراده استوار، اخلاق نیکو، حسن معاشرت و آگاهی ها و توانش های علمی بالا است.

همان طور که تأثیرپذیری های منفی، برخاسته از ضعف آگاهی و اراده افراد است، اثرپذیری مثبت نیز به میزان انعطاف پذیری و حقیقت طلبی آنان ارتباط دارد؛ بنابراین هر اندازه در تقویت اراده، گسترش صفات حسنه و خلق و خوی پسندیده و افزون سازی آگاهی ها و دانش های خویش به ویژه در زمینه مسائل دینی، فرهنگی و اجتماعی تلاش کنید، به تدریج توان تأثیرگذاری بیشتری خواهید داشت.

امید است با رعایت اصول و نکات زیر، میزان تأثیرگذاری خود را افزایش دهید:

اعلام دوستی و محبّت؛

ابراز کلامی عواطف نسبت به جوانان به عنوان مهم ترین گشاینده راه ارتباط مفید و مؤثر باعث برانگیخته شدن احساس محبّت آنان و موجب آرامش و جلب اطمینان آنان است. پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) در این زمینه می فرماید:

«إِذَا أَحَبَّ أَحَدُکمْ أَخَاهُ فَلْیعْلِمْهُ فَإِنَّهُ أَصْلَحُ لِذَاتِ الْبَین؛[1]

چون یکی از شما برادرش را دوست دارد به او اعلام کند که این کار دوستی میان شما را پایدارتر می کند».

 

برخورد با نشاط؛

داشتن برخورد شاد و با نشاط در ملاقات با دیگران جهت جلب نظر و تأثیرگذاری بر آنها بسیار سودمند است تا جایی که موفقیت یا شکست در ایجاد ارتباط مؤثر، به لحظه اول ملاقات بستگی دارد. حرکات غیر کلامی چهره به ویژه صورت شاد همراه با لبخند در هنگام ملاقات تأثیر عمیق تری از زبان دارد و به طرف مقابل چنین القا می کند که «دوستت دارم و از دیدار تو خرسندم». امام صادق (علیه السلام) می فرماید:

«تَبَسُّمُ الرَّجُلِ فِی وَجْهِ أَخِیهِ حَسَنَةٌ؛[2]

لبخند زدن فرد در هنگام مواجهه با برادر مؤمنش، برای او پاداش محسوب می شود».

 

آغاز مثبت؛

یک یا چند نکته مثبت و ارزشمند را در طرف مقابل شناسایی و برجسته سازید و با تحسین صادقانه به جهت وجود آن امر مثبت، ارتباط خود را با وی محکم سازید و هیچ گاه رابطه خود را با نکته ای منفی آغاز نکنید.

 

عدم سرزنش مستقیم؛

وقتی تذکر اخلاقی با کنایه و اشاره گفته شود، زودتر اثر می بخشد تا اینکه با صراحت از گناه یا اشتباه نام برده و انتقاد گردد. چه بسا برخورد مستقیم و بی پرده با گناه و لغزش در مراحل اولیه، سبب گستاخی و جرأت بیشتر افراد شود و زشتی کار در نظر او رنگ باخته و به توجیه آن بپردازد و یا به شکل دیگری مقاومت کند؛ بنابراین باید مانند یک دوست دلسوز یا مشاوری دانا با افراد برخورد شود.

 

خودگشایی (افشای خود)؛[3]

«افشای خود، فرایندی است که از طریق آن، شخص «الف» بطور کلامی یا غیرکلامی اطلاعاتی را در مورد خودش در اختیار شخص «ب» که پیش از این از آن ها بی خبر بوده است؛ می گذارد».[4] اهمیت افشای خود به عنوان یک مهارت اجتماعی در برخورد با دیگران به این دلیل است که از این طریق می توان برای تشویق آنان به مطرح کردن اطلاعات بسیار خصوصی شان کمک گرفت تا دریابند در احساسات یا ترس ها، تردیدها، مشکلات، سختی ها و ناکامی های خود تنها نیستند. البتّه در استفاده از این روش نباید افراط کرد و یا به افشای اسرار خود پرداخت؛ زیرا موجب می شود توجه طرف مقابل بیش از حد به شخص شما معطوف شود.

 

گوش دادن فعّال؛

«رفیع ترین چرب زبانی ها داشتن توجّه مطلق به گفتار دیگران است».[5] بسیاری از افراد شنیدن و گوش کردن را مترادف با هم می دانند، درحالی که شنیدن تنها بخشی از گوش کردن و عملی زیستی شامل دریافت پیام از طریق کانال های حسی می باشد. حال آن که گوش کردن رفتاری فعال شامل: شنیدن یا دریافت، درک کردن، معناگذاری، به خاطر سپردن و پاسخ دادن است که به شما یاری می دهد تا با درک بهتر مسائل، مشکلات، امیدها و آرزوهای اطرافیان تان شناخت بهتری نسبت به آن ها جهت تأثیرگذاری مثبت کسب نمایید.[6]

 

ابراز احساسات؛

یکی دیگر از عوامل مؤثر در برقراری ارتباط مؤثر، تشخیص دقیق احساسات طرف مقابل و برجسته کردن آنها است. با بازگردانی احساسات به گوینده، به او القاء می کنیم که سخنانش را فهمیده و برای او ارج و احترام قائلیم.

شنونده خوب، آن است که با ابراز احساسات مثبت، به عنوان بازخورد، تأثیرگذاری خود را افزایش دهد. ابراز احساسات، نظیر حرکت سر به نشانه تأیید گفتار طرف مقابل، باز کردن چشم ها و کشیدگی صورت به موقع شگفت زدگی، تحسین زبانی و استفاده از بعضی تکیه کلام ها چون آفرین، چه جالب و... است. به عبارت دیگر به پیام های کلامی و غیرکلامی مخاطبان، پاسخ و واکنشی صادقانه، عینی، دلسوزانه و همدلانه داشته باشید تا آنان دریابند شما به آنچه آنها می گویند، گوش فرا می دهید و صحبت های آنان را دنبال می کنید.

 

ارج گذاری؛

به دیگران اعتبار بدهید؛ شخصیتشان را ارج بنهید و کاری کنید که احساس اهمیت و شخصیت کنند.

 

پذیرش مثبت بدون شرط؛[7]

کاری کنید که طرف مقابل احساس کند او را به دلیل ارزش ذاتی اش پذیرفته اید و به او اهمیت می دهید و به عنوان یک انسان مورد احترام صادقانه و خالصانه شما قرار گرفته است و بدون توجه به نکات ضعف و عیوبی که دارد مورد پذیرش شما است. این توجه و پذیرش مثبت، به طرف مقابل احساس ارزشمندی می بخشد و تأثیر پذیری اش را نسبت به شما افزایش می دهد. بنابراین باید طرف مقابل را بدون قید و شرط و صرفاً به خاطر ارزش ذاتی و ماهیت انسانی اش، پذیرفت و به او احترام صادقانه گذاشت.

 

ایجاد انگیزش؛

نسبت به کار مثبتی که می خواهید انجام دهید، میل شدیدی در طرف مقابل ایجاد کنید و فضای روانی لازم برای انجام دادن آن فراهم را سازید. کوچک ترین پیشرفت را در طرف مقابل، تحسین نموده و با تشویق او کاری کنید که احساس کند حرکت به سمت مطلوب و جبران اشتباهات ساده است و به خوبی می تواند مشکلات را حل و کاستی ها را جبران کند.

 

تقویت رفتار مطلوب؛

رفتارهای خوبی را که از دیگران نسبت به خود انتظار دارید، با او در پیش گیرید. به عبارت دیگر آنچه را برای خود می پسندید، برای وی نیز بپسندید و او را به سوی آن رهنمون شوید.

 

تحمیل گریزی؛

نقطه نظرات و دیدگاه های خویش را بر دیگران تحمیل نکنید. مردم سخن چنین کسی را نمی پذیرند و با فردی که همچون یک سرپرست با ایشان رفتار کند، دوستی نمی ورزند و به او اعتماد نمی کنند؛[8] بنابراین به جای اینکه به دیگران دستور دهید، خواست خود را به شکل سؤال مطرح کنید؛ زیرا معمولًا افراد دوست ندارند به آنان دستور داده شود.

 

هدیه دادن بدون درخواست؛

«اگر بدون درخواست خدمتی از فردی آشنا یا غریبه هدیه ای دریافت کنید، از نظر هنجارهای اجتماعی گویی ندایی در درون شما دائماً مدیون بودن به آن فرد را فریاد می زند و مترصد فرصتی می شوید تا خدمت متقابلی ارائه دهید. این احساس دین داشتن سبب می شود تا پذیرفتن هرگونه تقاضا از جانب اشخاص افزایش یابد»؛[9] بنابراین می توانید از اهرم «هدیه دادن» برای جلب اعتماد و تأثیرگذاری مثبت بر طرف مقابل بهره گیرید پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) نیز می فرماید:

«الهَدِیةُ تُورِثُ المَوَدَّةَ، وتَجدُرُ الاخُوَّةَ، وتُذهِبُ الضَّغینَةَ، تَهادُوا تَحابُّوا؛[10]

هدیه دادن محبّت می آورد و برادری را نگه می دارد و کینه و دشمنی را می برد. برای یکدیگر هدیه ببرید تا دوست دار هم شوید».

 

گفتار زیبا؛

سخن نیکو را به نوعی سحر تشبیه کرده اند که در جان و اعماق وجود افراد تأثیرگذار است. بنابراین در استفاده از کلمات و جملات برای ایجاد ارتباط و تأثیرگذاری، باید به اندازه کافی دقت و بهترین کلام در کوتاه ترین و زیباترین جملات و الفاظ بیان شود.

 

تبلیغ عملی؛

عملکرد و رفتار فرد نقش اساسی تری در مسأله تأثیرگذاری دارد.

امام صادق (علیه السلام) می فرماید:

«کونُوا دُعَاةً إِلَی أَنْفُسِکمْ بِغَیرِ أَلْسِنَتِکم؛[11]

به وسیله ای غیر از زبان خود، مردم را به کارهای خیر و صحیح دعوت کنید».

 

جوان شناسی؛

از ویژگی های دوره جوانی شناخت کافی پیدا کرده و متناسب با روحیات و خصوصیات این دوره، به ایجاد ارتباط و تأثیرگذاری اقدام کنید؛ بنابراین گسترش آگاهی از سیر رشد و تحول و ویژگی های مختلف زیستی، اجتماعی و روانی و نیز نیازهای این دوره، شرط اساسی کسب مهارت برای ایجاد ارتباط مؤثر با جوانان است.

 

توجه به تفاوت ها؛

نسبت به تفاوت های فردی موجود در بین افراد، هشیار بوده و هیچ گاه دو نفر را با همدیگر مقایسه نکنید.

 

همگامی؛

استفاده از روش «همگام شدن»، یکی از دیرپاترین شیوه های ایجاد ارتباط مؤثر است. برای همگام شدن با جوان، باید خود را در وضع و موقعیت او قرار داد. به عبارت دیگر سعی کنید دنیا را از منظر او بنگرید. برای مثال یک جوان دوست دارد با روی آوردن به اجتماع، حس استقلال طلبی خود را ارضا نماید. دنیای ذهنی او آکنده از مضمون هایی است که ناشی از نیازهایش می باشد. حال اگر بدون توجه به دنیای جوان و صرفاً با در نظر گرفتن برخی از نیازها و تکالیف، با آنها ارتباط برقرار کنیم، به احتمال قوی نتیجه مناسب و مثبتی نخواهیم گرفت.

 

همدلی؛

«همدلی»[12] عبارت است از توانایی درک تجربه های درونی دیگران و سهیم شدن در آن ها. از این طریق می توان خود را به جای یک فرد قرار داد و به دنیای درونی و تجربه های شخصی او راه پیدا کرد. بدین وسیله می توان تجربه های هیجانی مختلف، نگرانی ها، اضطراب ها، غم ها و مشکلات دیگری را درک کرد تا ارتباط بهتری ایجاد گرد.

 

انعطاف پذیری و مدارا؛

نباید انتظار داشت تغییر و اصلاح در اندیشه و رفتار طرف مقابل ناگهانی، بلافاصله و یک مرتبه انجام گیرد؛ زیرا این مسأله نیازمند زمان و تدریج است؛ بنابراین باید به طرف مقابل، زمان و فرصت کافی داد تا به تدریج تحت تأثیر سخن شما تغییر و تحول لازم را در خود ایجاد کند. پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرماید:

«مَن حُرِمَ الرِّفْقَ فَقد حُرِمَ الخَیرَ کلَّهُ؛[13]

هر که از نرم خویی و مدارا محروم باشد، از همه خوبی ها محروم است».

 

 

 

پی نوشت ها

[1] . محمدباقر مجلسى، بحارالأنوار، ج 71، ص 182، ح 7.

[2] . همان، ج 71، ص 288، ح 15.

[3] .Self -disclosure .

[4] . اون هارجى، كريستين ساندرز و ديويد ديكسون، مهارت‏هاى اجتماعى در ارتباطات ميان فردى، ترجمه خشايار بيگى و مهرداد فيروزبخت، ص 242.

[5] . ديل كارنگى به نقل از هاشم دهقان‏پور فراشاه، مديريّت ارتباطات ميان فردى: هوش اجتماعى- هوش عاطفى، ص 139.

[6] . هاشم دهقان‏پور فراشاه، همان، ص 139.

[7] .Uncondi tional Positive Regard .

[8] . براى آگاهى بيشتر در اين زمينه ر. ك. الف. كارنگى، ديل، آئين دوست‏يابى؛ ب. مدرسى، سيد هادى، دوستى و دوستان؛ ج. رى شهرى، محمد، دوستى در قرآن و حديث، ترجمه سيد حسن اسلامى،( قم: دارالحديث، چاپ اول، 1379).

[9] . دهقان ‏پور فراشاه، مديريّت ارتباطات ميان فردى: هوش اجتماعى- هوش عاطفى، ص 278 و 279.

[10] . محمد محمدى رى‏شهرى، ميزان الحكمه، ج 13، ص 6، ح 21201.

[11] . محمدباقر مجلسى، بحارالأنوار، ج 67، ص 299، ح 9.

[12] .Empathy .

[13] . محمد محمدى رى ‏شهرى، ميزان الحكمه، ج 3، ص 539، ح 5557.

 

 

 

منبع: محمد رضا احمدی؛ دفتر 56 (مشاوره همراه)، صفحه 269.

 

بازدید 364 بار

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

 

پرتال جامع فرهنگی کوثرنامه،درحوزه فرهنگ عمومی فعالیت میکند .هدف این پایگاه، تأمین نیازمندیهای فرهنگ عمومی خانواده ایرانی است.

 کانال کوثرنامه در تلگرام کانال کوثرنامه در سروش کانال کوثرنامه در ایتا

اینستاگرام

آمـاربازدیـد

امروز0
دیروز0
ماه0
مجموع2009489

افراد آنلاین

آنلاین

مجوزها

logo-samandehi
بالا