دوشنبه, 13 خرداد 1398 02:38

یک ماه برای یک سال

چه کنیم تا آثار و برکات ماه رمضان را در خود حفظ کنیم؟

بدون تردید یک ماه روزه داری و مبارزه عملی با هواهای نفسانی، تأثیر بسیار عمیقی در روح و روان و سلامت جسمانی انسان دارد؛ اما چه کنیم روزه ما اثرش بر نفس و جان باقی بماند؟

در مرحله نخست باید بکوشیم تا روزه ما کامل و واقعی باشد و آن گاه اثر آن تا سال آینده، بلکه برای همیشه، باقی می ماند.

امام جعفر صادق علیه السلام می فرماید: «هرگاه روزه دار هستی، پس باید گوش و چشم تو از حرام به دور و جوارح و اعضای تو از زشتی ها پاک باشد و باید کارهای بیهوده و لغو را از خود دور کنی... لازم است بر تو حلم و وقار و خشوع روزه واقعی [زیرا روزه دار واقعی کسی است که [کاملاً مراقب و مواظب تمامی شئون زندگی اش باشد تا کوچک ترین نواقص شرعی، عرفی و اخلاقی از او مشاهده نگردد... روزه دار باید در حد امکان، سکوت و خاموشی را اختیار کند؛ مگر ذکر خدا و بیان نیازمندی هایش؛ از قهقهه و بلند خندیدن بپرهیزد؛ زیرا خداوند بر خنده های قهقهه خشم دارد».1

 

از این سخنان پر معنای امام صادق علیه السلام، استفاده می شود که روزه وقتی کامل است و ما روزه دار واقعی محسوب می شویم که این عمل، فقط خودداری از خوردن و آشامیدن نباشد؛ بلکه همه اعضا و جوارح ما روزه دار باشند و چنین روزه ای، کامل و واقعی است و طبعاً اثر آن پایدار خواهد بود. علاوه بر آن چه گفته شد، دو عمل مهم دیگر باید انجام دهیم تا اثر روزه تا ماه مبارک رمضان بعدی باقی بماند که عبارتند از:

1. پرهیز از آن چه که موجب زایل شدن اثر روزه می شود. علت غایی روزه، دست یابی به «تقوا» (دوری از گناه) است؛ زیرا گناه با هدف روزه منافات دارد و ما هنگامی می توانیم از اثر روزه (تقوای الهی)به طور مستمر بهره مند شویم که رفتارمان، همسو و هم جهت و در راستای پرهیزگاری باشد.

2. علاوه بر اجتناب از گناه، باید ارتباط خود را با آن چه در ماه مبارک رمضان انجام داده ایم، قطع نکنیم؛ یعنی برای تقویت آثار روزه، گاهی روزه بگیریم؛ البته این روزه ها واجب نیست؛ ولی از نظر کیفیت باید به همان صورتی باشد که در ماه مبارک رمضان روزه می گیریم؛ یعنی، همه اعضا و جوارح ما روزه باشند.

بنابراین، استواری عمل و مداومت بر آن، موجب می شود تا اثر آن عمل باقی بماند. امام باقر علیه السلام فرمود: «دوست داشتنی ترین عمل نزد خداوند، عملی است که بنده آن را ادامه دهد؛ هر چند اندک باشد».2 و یکی از دلایل استمرار عمل، حفظ و بقای اثر آن است. از نظر علمی و تجربی نیز این حقیقت ثابت شده است که برای ماندگاری یادگیری و نهادینه شدن صفات اخلاقی و معنوی، یک فرآیند دو مرحله ای را باید طی کرد؛ شکل گیری و تثبیت و بقا.

هر مهارتی که انسان به دست می آورد، برای تثبیت و بقای آن، باید ارتباط خود را با آن مهارت - اگر چه به صورت اندک - حفظ کند. این مطلب در مورد مسائل معنوی و اخلاقی نیز صدق می کند؛ یعنی اگر بخواهیم اثرات ماه مبارک رمضان، نه تنها تا ماه رمضان بعدی حفظ شود، بلکه به عنوان یک سرمایه معنوی برای همیشه باقی بماند، باید ارتباط خود را با این ماه حفظ کنیم. نگه داشتن این ارتباط، ممکن نیست؛ مگر با انجام دادن همان اعمالی که در ماه رمضان انجام می دادیم.

 

از این رو، توصیه می شود که بعد از ماه مبارک رمضان، گاهی روزه بگیرید و تلاوت قرآن را - هر چند روزی یک صفحه - قطع نکنید و دعاهای مربوط به ماه های بعد از رمضان را هر روز بخوانید؛ سیره عملی بزرگان دین - مانند پیامبر و ائمه علیهم السلام همواره این بود که بعضی از روزها را روزه می گرفتند و توصیه می کردند که حداقل هر ماه سه روز، روزه بگیرید (اول، وسط و آخر ماه) و حداقل هر روز پنجاه آیه قرآن را تلاوت کنید و... . این سیره و سفارش ها، برای استمرار و بقای آثار ماه مبارک رمضان و تبدیل آن حالات معنوی، به صفات و ملکات ماندگار و همیشگی است؛ به گونه ای که این آثار، جزء وجود و شخصیت انسان شود و همواره رفتارهای او را تحت تأثیر قرار دهد.

 

 

1. بحارالانوار، ج 96، ص 292.

2. اصول کافی، ج 3، ص 129، ج2.

 

 

 

 

 

منبع: مجله پرسمان

 

منتشرشده در اخلاق و عرفان
جمعه, 03 خرداد 1398 18:15

اهمیت شب قدر

 

اهمیت شب قدر

آغاز سال

یکی از دلایل اهمیت شب قدر آن است که تمام امور هستی و برنامه های مربوط به زندگی انسان در شب قدر تقدیر و اندازه گیری شده، به امضای حجت خدا به عنوان قطب عالم امکان می رسد و تا شب قدر آینده براساس آن تقدیر و اندازه گیری، اداره می شود. با توجه به این بینش، شب قدر آغاز سال بوده، به این دلیل اهمیت زیادی دارد.

چنان که از امام باقر(علیه السلام) نقل شده است: «یقدر فی لیله القدر کل شییء یکون فی تلک السنه الی مثلها من قابل من خیر و شر و طاعه و معصیه و مولود و اجل او رزق فما قدر فی تلک السنه و قضی فهو المحتوم؛ تمام امور سال تا شب قدر آینده، در شب قدر، تقدیر، اندازه¬گیری و امضا می¬گردد. هر خیر و شر، طاعت و معصیت، تولد و مرگ و روزی افراد، همه در این شب معین می¬گردد. آن¬چه در [شب قدر] این سال تقدیر و امضا گردید، حتمی می¬شود.»47

در بیان دیگری از امام صادق(علیه السلام) آمده است: «لیله القدر هی اول السنه و هی آخرها؛ شب قدر آغاز سال و پایان آن است.»48 در روایت دیگر آمده است: «لیله القدر هی اول السنه؛ شب قدر آغاز سال است.»49

امام صادق(علیه السلام) فرمود: «رأس السنه لیله القدر یکتب فیها ما یکون من السنه الی السنه؛ شب قدر آغاز سال است و حوادث جهان تا سال آینده و تا شب قدر آینده نوشته می¬شود.»50

 

شب ولایت

یکی از دیگر امتیازات شب قدر آن است که شب ولایت امیرمؤمنان(علیه السلام) است. براساس آن¬چه از روایات اسلامی برمی¬آید، در کنار سایر امور هستی که در شب قدر تقدیر، اندازه¬گیری و امضا می¬گردد، ولایت اهل بیت نیز در این شب مقدر و امضا گردیده است. چنان که «مفضل بن عمر» نقل می¬کند: «ذکر عند ابی عبدالله انّا انزلناه فی لیله القدر. قال: ما أبین فضلها علی السور! قال: قلت: و ای شییء فضلها؟ قال: نزلت ولایه امیرالمؤمنین فیها. قلت: فی لیله القدر التی نرتجیها فی شهر رمضان؟ قال: نعم؛ هی لیله قدّرت فیها السموات و الارض و قدّرت فیها ولایه امیرالمؤمنین فیها؛ در محضر امام صادق(علیه السلام) بودیم و سخن از سوره¬ی قدر به میان آمد. امام فرمود: فضیلت سوره¬ی قدر بر سایر سوره¬ها آَشکار است. عرض کردم: فضیلت سوره¬ی قدر چیست؟ امام فرمود: در شب قدر ولایت امیرمؤمنان نازل شده است. پرسیدم: در همان شب قدری که امیدواریم در ماه رمضان باشد؟ امام فرمود: بله. همین شب قدری که در ماه رمضان قرار دارد؛ شبی است که در قرآن آسمان و زمین و ولایت امیرمؤمنان تقدیر و امضا شده است.»51

در روایت دیگری از حضرت علی(علیه السلام) آمده که فرمود: رسول خدا خطاب به من فرمود: «یا علی اتدری ما معنی لیله القدر؟ فقلت: لا، یا رسول الله فقال: ان الله تعالی قدّر فیها ما هو کائن الی یوم القیامه فکان فیما قدّر ولایتک و ولایه الائمه علیهم السلام من ولدک الی یوم القیامه، ای علی آیا می¬دانی معنای شب قدر چیست؟ من عرض کردم نه ای رسول خدا. پیامبر فرمود: خداوند متعال در این شب آن¬چه که تا روز قیامت اتفاق خواهد افتاد، تقدیر و اندازه¬گیری می¬کند. در میان اموری که در این شب مقدر می¬گردد، ولایت تو و ولایت امامانی از فرزندان تو تا روز قیامت نیز هست.»52

براساس این روایات این شب، شب ولایت اهل بیت(علیهم السلام) است چرا که ولایت ایشان در این شب مقدر گردیده است. فرشتگان نیز در این شب به محضر امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف)، نازل می¬گردند.

 

تعیین سرنوشت

شاید هیچ چیزی برای انسان¬ها، مهم¬تر از سرنوشت آنان نباشد. همه¬ی آدم¬ها دوست دارند سرنوشت خوب داشته، در زندگی خوش¬بخت و سعادت¬مند باشند.

با توجه به ابدیت زندگی در جهان آخرت، خوش¬بختی و سعادت¬مندی در آن، برای همه¬ی انسان¬ها، به¬ویژه باورمندان به جهان آخرت اهمیت فراوانی دارد.

از آن¬جا که بین زندگی دنیا و آخرت پیوند و ارتباط عمیقی وجود دارد طبیعی است که خوش¬بختی در زندگی دنیا، در سعادت¬مندی جهان آخرت نیز تأثیرگذار است. براساس آیات و روایات اسلامی در شب قدر سرنوشت انسان¬ها در این دنیا تقدیر و اندازه¬گیری می¬گردد. بنابر این، این مقدرات نه تنها در دنیا که در آخرت نیز تأثیرگذارند.

 

نزول فرشتگان

یکی از مهم¬ترین روی¬دادهای شب قدر نازل شدن فرشتگان است. براساس آیات و روایات اسلامی، در شب قدر فرشتگان زیادی به اذن پروردگار فرود می¬آیند. «تنزل الملائکه و الروح فیها باذن ربهم من کل امر؛ فرشتگان و روح در آن شب به اذن پروردگارشان برای هر کاری نازل می¬شوند.»53

در روایات اهل بیت(علیهم السلام) نیز این امر مورد تأکید قرار گرفته است، چنان که ابن عباس از پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) نقل کرده است: «اذا کان لیله القدر، تنزل الملائکه الذین هم سکان سدره المنتهی و منهم جبرئیل فینزل جبرئیل و معه ألویه، ینصب لواء منها علی قبری و لواء علی بیت المقدس و لواء علی مسجد الحرام و لواء علی طور سینا و لایدع مؤمناً و لامؤمنه الا سلام علیه الا من مدن الخمر و آکل لحم الخنزیر؛ هر گاه شب قدر شود فرشتگانی که ساکنان سدره المنتهی هستند و یکی از آنان جبرئیل است نازل می¬شوند. هنگامی که جبرئیل نازل می¬شود، پرچم¬هایی در دست دارد. یکی از آن پرچم¬ها را بر روی قبر من و بقیه را در بیت المقدس، مسجدالحرام و طور سینا نصب می¬کند. هیچ مؤمنی را فروگذار نمی¬کند مگر این که بر او سلام می¬کند. جز شراب-خواران و خورندگان گوشت خوک.»54

در روایت دیگری از باقرین(علیهما السلام) آمده است: «تنزل فیها الملائکه و الکتبه الی السماء الدنیا فیکتبون ما یکون فی امرا سنه و ما یصیب العباد؛ در شب قدر فرشتگان و نویسندگان به¬سوی آسمان دنیا فرود می¬آیند و آن چه از امور و حوادث سال و چیزهایی که به بندگان در طول سال اصابت می¬کند، می¬نویسند.»55

 

مفسران اسلامی نیز به این امر تأکید ورزیده¬اند: «فرشتگان به¬ویژه جبرئیل با اجازه¬ی پروردگارشان نازل می¬گردند و این قرآن را با خود همراه دارند. در میان آسمان و زمین پخش می¬شوند و در این جشن جهانی شرکت می¬کنند. جشنی که واژگان این سوره¬ (¬ی-قدر) آن را به طرز شگفت¬آمیزی به تصویر کشیده است.»56

در شب قدر روح و جبرئیل و گروهی از فرشتگان که جز در این شب دیده نشده¬اند و سایر فرشتگان آنان را ندیده¬اند، به¬سوی زمین فرود می¬آیند. فرود آنان به¬دلیل اموری است که خداوند برای اداره¬ی جهان هستی تا شب قدر آینده مقدر کرده، است. فرشتگان در این شب بر هر انسان مؤمن و مؤمنه¬ای که عبور می¬کند، سلام می¬نمایند.57

براساس روایات شیعه فرشتگان در شب قدر به محضر امام معصوم(علیه السلام) که حجت و ولی خداست مشرف می¬شوند. چنان که از امام باقر(علیه السلام) نقل شده که فرمود: «یا ابا هذیل انا لا نخفی علینا لیله القدر انّ الملائکه لطوفون بنا فیها؛ای «ابا هذیل» شب قدر از ما پوشیده نیست، زیرا در شب قدر فرشتگان در اطراف، طواف می¬کنند.»58

 

نزول قرآن

از امتیازات مهم شب قدر، نازل شدن قرآن به¬عنوان نسخه¬ی شفابخش و کامل¬ترین قانون برای اداره¬ی زندگی بشر است. در منابع اسلامی آیات و روایات زیادی وجود دارد، که این امر را تأیید می¬کند. در قرآن کریم سه آیه در این رابطه وجود دارد که از جمع میان آن¬ها، می¬توان به این نتیجه رسید که قرآن کریم در شب قدر نازل شده است. در سوره¬ی بقره می¬فرماید: «شهر الرمضان انزل القرآن هدی للناس و بینات من الهدی و الفرقان. ..؛ ماه رمضان ماهی است که قرآن برای راه¬نمایی مردم و نشانه¬های هدایت و فرق میان حق و باطل نازل شده است.»59

در سوره¬ی دخان می¬فرماید: «انّا انزلناه فی لیله المبارکه. ..؛ به درستی که ما آن را در شب پربرکتی نازل کردیم.»60

در سوره¬ی مبارکه¬ی قدر می¬فرماید: «انّا انزلناه فی لیله القدر. ..؛ ما قرآن را در شب قدر نازل کردیم.»61

جمع این سه آیه به اثبات می¬رساند که نزول قرآن را در شب قدر بوده است. براساس این آیات شریفه¬ قرآن کریم که مائده¬ی بزرگ آسمانی است، در شب قدر نازل شده است.

ابن عباس می¬گوید: « خداوند قرآن را به¬طور یک¬جا از لوح محفوظ به¬سوی آسمان دنیا در شب قدر نازل کرد و سپس جبرئیل آن را در طول بیست و سه سال به¬تدریج نازل می¬کرد.»62 در بیان دیگری آمده که آغاز نزول قرآن در شب قدر بوده است.63

 

برتر از هزار ماه

یکی از ویژگی¬های شب قدر برتری عبادی آن است. براساس آن¬چه به¬طور صریح در قرآن آمده، شب قدر بر هزار ماه برتری دارد. «لیله القدر خیر من الف شهر»64

از امام صادق(علیه السلام) پرسیده شد: «کیف تکون لیله القدر خیر من الف شهر؟ قال: العمل فیها خیر العمل فی الف شهر لیس فیها لیله القدر؛ چگونه شب قدر از هزار ماه بهتر است؟ امام فرمود: «عمل در آن بهتر از عمل در هزار ماهی است که در آن، شب قدر وجود ندارد.»65

در بیان دیگری از امام باقر(علیه السلام) در تفسیر: «لیله القدر خیر من الف شهر» آمده است: «العمل الصالح فیها من الصلوه و الزکاه و انواع الخیر، خیر من العمل فی الف شهر لیس فیها لیله القدر و و لولا یضاعف الله تبارک و تعالی للمؤمنین ما بلغوا و لکنه الله یضاعف لهم الحسنات؛ رفتار شایسته¬ای مانند نماز، زکات و انواع کارهای نیک دیگر در شب قدر بهتر است از انجام این کارها، در هزار ماهی که شب قدر در آن وجود ندارد. اگر خداوند اجر و پاداش عمل بندگان خود را افزایش نمی¬داد، هرگز عمل یک شب به عمل هزار ماه نمی¬رسید. ولی خداوند نیکی¬های بندگان خود را چند برابر نموده است.»66

 

شب قدر آغاز سال جدید و پایان سال گذشته است. شب قدر شبی است که سرنوشت انسان¬ها در همه¬ی هستی، تقدیر و اندازه¬گیری می¬شود. در شب قدر فرشتگان رحمت الهی به زمین فرود آمده، به حجت الهی و به تبع آن وجود مقدس، به سایر مؤمنان سلام می¬کنند. شب قدر، شب ولایت الهی و اولیای اوست. در شب قدر مهم¬ترین نعمت خداوند یعنی قرآن مقدس نازل شده است، و سرانجام، عبادت و راز و نیاز با خدا و انجام کارهای نیک در این شب بهتر از انجام این گونه رفتارها در هزار ماهی است که شب قدر در آن وجود ندارد.

 

 

پی نوشت:

 

47. محمدیعقوب کلینی، فروع کافی، ج7، ص625.

48. همان، ص631.

49. ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج14، ص60.

50. محمد بن علی بابویه، صدوق معانی الاخبار، تهران مکتبه صدوق، 1371ه.ق، ص316.

51. محسن فیض کاشانی، تفسیر صافی، مؤسسه¬ی الاعلمی للمطبوعات، چاپ دوم1402 ه.ق، ج5، ص351.

52. قدر، آیه¬ی 4.

53. فضل بن حسن طبرسی، مجمع البیان، ج10، ص409.

54. محمد بن یعقوب کلینی، فروع کافی، ج7، ص623.

55. سید قطب فی ظلال القرآن، ج6، ص914.

56. محمود بن عمر زمخشری، الکشاف، ج4، ص373.

57. نورالثقلین، ج4، ص639.

58. بقره، آیه¬ی 184.

59. دخان، آیه¬ی 2.

60. قدر، آیه¬ی 1.

61. فضل بن حسن طبرسی، مجمع البیان، ج10، ص405.

62. همان، ص405.

63. قدر، آیه¬ی 2.

64. وسایل الشیعه، ج10، ص351.

65. محمد بن یعقوب کلینی، فروع کافی، ج7، ص625.

66. فضل بن حسن طبرسی، مجمع البیان، ج10، ص409.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
منبع: مجله پیام زن
 
منتشرشده در مناسبت ها
دوشنبه, 30 ارديبهشت 1398 13:22

شش فضیلت ویژه ماه رمضان

رمضان ماهی سراسر خیر و برکت است. لحظه لحظه ی آن مملو از آثار و برکاتی ارزشمند است که همین امر سبب به وجود آمدن فرصتی مغتنم در این ماه می گردد.

مکان و زمانی که به پروردگار منسوب می شود شرافت و عظمت می یابد. کعبه را “بیت الله” خوانند چرا که مکانی است ، مقدس و دارای ویژگی هایی خاص، که سبب تمایز آن از دیگر مکان ها گشته است و گرنه خداوند علی اعلی شأنه ، منزه است از آنکه مانند انسان ها محلی برای سکونت داشته باشد چرا که ذات مقدسش از مقتضیات بشری به دور است و یا آنکه رمضان؛ شهرالله (ماه خدا) خوانده شده به سبب عظمت و ویژگی هایی که این ماه را از سایر ماه های سال متمایز گردانده است.
درک عظمت و بزرگی این ماه عزیز ممکن نیست مگر به واسطه ی بهره گیری از بیانات معصومین (علیهم السلام). آنانکه بر اسرار عالم اشرافی کامل دارند به روشنی دلیل برتری و بزرگی این ماه را بیان کرده اند. آنچه از کلام معصومین علیهم السلام در خصوص ویژگی های انحصاری این ماه بیان شده است آن است که:

1. رمضان؛ ماه نابودی گناهان

رمضان از ریشه ی "رمض" به معنای شدت تابش خورشید بر ریگ و امثال آن است. همانطور که تابش شدید آفتاب بر روی اجسام سبب سوزاندن و گاه نابود و پوسیده شدن آنها می شود در این ماه، گناهان بندگان از بین می رود. چنانکه از رسول خدا (صل الله علیه و آله و سلم) نقل شده که فرمودند: «إنّما سُمِّیَ الرَّمَضانُ لأ نّهُ یَرمَضُ الذُّنوبَ، رمضان ، بدین سبب رمضان نامیده شده است كه گناهان را مى‏سوزاند. » (کنز العمال،23688)

 

2. رمضان؛ ماه رحمت، آمرزش  و رهایی از آتش

رمضان ماهی سراسر خیر و برکت است. لحظه لحظه ی آن مملو از آثار و برکاتی ارزشمند است که همین امر سبب به وجود آمدن فرصتی مغتنم در این ماه می گردد. ماهی که به فرموده ی رسول اکرم(صلی الله علیه و آله) ابتدایش رحمت میانه اش مغفرت و انتهایش رهایی از آتش سوزان جهنم است.( کافی، کلینی، محمد بن یعقوب، ج4، ص67، ح4 ) آنکه بهره مند از رحمت بی منتهای الهی گشت آمرزیده می شود و چون آمرزیده شد از عذاب الهی در امان می ماند.
غفران خداوند در این ماه به قدری زیاد و فراگیر است که به فرموده ی امام صادق (علیه السلام) در هر شب از آن شماری از بندگان گنهکار از آتش دوزخ رهایی می یابند « سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فِی كُلِّ لَیْلَةٍ مِنْ شَهْرِ رَمَضَانَ عُتَقَاءَ وَ طُلَقَاءَ مِنَ النَّارِ إِلَّا مَنْ أَفْطَرَ عَلَى مُسْكِرٍ فَإِذَا كَانَ آخِرُ لَیْلَةٍ مِنْهُ أَعْتَقَ فِیهَا مِثْلَ مَا أَعْتَقَ فِی جَمِیعِه ؛(. ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، شیخ صدوق، ص65) امام صادق علیه السّلام فرمود: به راستى، خداى گرامى و بزرگ را ، در هر شبى از ماه رمضان، آزادشدگان و رهایى‏یافتگانى از دوزخ باشد. جز آن كس كه با مست‏كننده‏اى افطار كند؛ پس چون شب پایانى ماه فرا رسد در آن شب به شماره همه كسانى كه در آن ماه آزاد نموده دیگر بار آزاد سازد.»

3. رمضان؛ ماه گشایش درهای بهشت

وفور فیض و رحمت الهی در این ماه به گونه ایست که گویی تمامی درهای بهشت، به روی بندگان گشوده شده است و درهای جهنم بسته گشته است. رحمت بی انتهای الهی به اندک بهانه ای در این ماه شامل بندگان می گردد و چشم پوشی پروردگار نسبت به خطاهای بندگان گسترده می شود به گونه ای که تصور میگردد خداوند درهای جهنم را بسته است.

«قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): إِذَا طَلَعَ هِلَالُ شَهْرِ رَمَضَانَ فُتِحَتْ أَبْوَابُ السَّمَاءِ وَ أَبْوَابُ الْجِنَانِ وَ أَبْوَابُ الرَّحْمَةِ وَ غُلِّقَتْ أَبْوَابُ النَّار ...؛( کافی، کلینی، محمد بن یعقوب، ج4، ص67، ح6) چون هلال ماه رمضان پدید آید درهای آسمان و درهای بهشت و درهای رحمت گشوده شود و درهای دوزخ بسته گردد.

5. رمضان، ماه استجابت دعا

دست نیاز در ماه رحمت الهی بسوی خالق بی همتا، خالی باز نمی گردد. خدایی که در این ماه رحمتش را بسوی مخلوقاتش سرازیر نموده است نیازهای آنان را بی پاسخ نمی گذارد.پیامبراکرم (صلی الله علیه و آله) به این امر توجه داده ودر این باره فرموده اند: «أَلَا وَ أَبْوَابُ السَّمَاءِ مُفَتَّحَةٌ مِنْ أَوَّلِ لَیْلَةٍ مِنْهُ أَلَا وَ الدُّعَاءُ فِیهِ مَقْبُول؛( همان) هان! درهاى آسمان از نخستین شب آن ماه گشوده شود. آگاه باشید كه دعا در آن ماه پذیرفته آید».

 

6. رمضان در بردارنده ی لیالی قدر

وجود اررزشمندترین و عظیم ترین شب های هر سال در این ماه نشان از عظمت و ویژگی های انحصاری رمضان دارد. شب هایی که در آن تقدیر و سرنوشت سالانه ی افراد رقم می خورد و عبادت در آن ها برابر با عبادت در هزار شب دانسته شده است. نزول آخرین کتاب آسمانی در این شبها عظمت و بزرگی آن را چندین برابر می نماید. معرفت کامل نسبت به خصائص این شب ها جز برای معصومین علیهم السلام و مقریان درگاه حق حاصل نمی آید.
آنچه بیان گردید تنها گوشه ای از آثار و فضائل این ماه عزیز از زبان معصومین (علیهم السلام) است. درک ویژگی های این ماه جز به یاری مقربان بارگاه ربوبی امکان پذیر نیست. اگر تمامی آثار و برکات این ماه مبارک بدرستی شناخته می شد، تمنای به طول انجامیدنش خواسته ی بندگان بود.   

4. رمضان، ماه اسارت شیاطین

گناه و معصیت سبب دوری از رحمت و غفران الهی است و از آنجا که ماه رمضان، سراسر نور رحمت است و تمامی درهای رحمت الهی در این ماه بسوی زمینیان گشوده می شود لازم است تا عوامل دور کننده ی انسان ها از رحمت بیکران پروردگار از میان برداشته شود. از اینرو در این ماه شیاطین در حصارند به گونه ای که به فرموده نبی مکرم(صلی الله علیه و آله) هر شیطان رانده شده توسط هفت فرشته به بند کشیده می شود و تا پایان این ماه رها نمی گردد. «وَ قَدْ وَكَّلَ اللَّهُ بِكُلِّ شَیْطَانٍ مَرِیدٍ سَبْعَةً مِنْ مَلَائِكَتِهِ فَلَیْسَ بمخلوق [بِمَحْلُولٍ حَتَّى یَنْقَضِیَ شَهْرُكُمْ هَذَا  ؛(. ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، شیخ صدوق، ص65)  خداوند بر هر شیطان رانده‏شده‏اى هفت فرشته را گمارد و آن شیطان‏ها رها نشوند تا آنگاه كه ماه شما به پایان رسد.»

 

منبع: تبیان

 

منتشرشده در مناسبت ها
سخن از حضرت خدیجه (سلام الله علیها)، سخن از یک دنیا عظمت و پایداری و استقامت در هدف است، به حق سخن گفتن از بزرگ بانویی که خداوند بر او سلام و درود می فرستد، بسی مشکل است، اما از باب « لا یُدْرَکُ کلّه لا یُتْرَکُ کُلّه» به بررسی گوشه هایی از شخصیت و زندگی این بانوی سخاوتمند اسلام می پردازیم.
 

 

منتشرشده در مناسبت ها
جمعه, 27 ارديبهشت 1398 17:09

تقویم تبلیغی ماه مبارک رمضان

 

مناسبت‌ها و اعمال مخصوص شب‌ها و روزهای ماه مبارك رمضان

اعمال عمومی ماه رمضان

۱ ـ روزه داشتن
چنانچه افراد مكلّف عذر شرعی نداشته باشند، روزه های این ماه بر آنان واجب است.


۲ ـ صدقه دادن ۱


۳ ـ ترك گناه
از بهترین كارهای این ماه ترك گناه است. ۲


۴ ـ تلاوت قرآن
بهار قرآن، ماه رمضان است، از امام صادق علیه السلام نقل شده است: «با قرائت قرآن به استقبال این ماه بروید. » ۳


۵ ـ تعقیبات مخصوص
پس از نماز این تعقیبات خوانده شود.
«اللّهم ارزقنی حج بیتك الحرام فی عامی هذا و فی كلّ عام...
یاعلی یاعظیم، یاغفور یارحیم، انت الرّب العظیم...
اللّهم ادخل علی اهل القبور السّرور، اللّهم اغن كلّ فقیر... »
صورت كامل آن ها در مفاتیح الجنان، آمده است. ۴


۶ ـ پرهیز از پرخوری
كسانی كه در این ماه از روزه داشتن مثل مسافران معافند، مكروه است كه پرخوری كنند. ۵


۷ ـ خواندن دعای مخصوص
هر روز ماه مبارك رمضان كه در ضمن اعمال روزهای این ماه در مفاتیح ذكر شده است. ۶


۸ ـ قبل از اینكه ۲۳ روز از ماه رمضان بگذرد، مسافرت های غیر ضروری كراهت دارد. ۷


۹ ـ احترام به كوچك و بزرگ
حضرت محمد مصطفی صلی الله علیه و آله هنگام ورود این ماه در فرازی از مواعظ خود فرموده است:
«به بزرگان احترام گذارید و كودكان را مورد مهربانی و عطوفت قرار دهید، با نزدیكان خود رفت و آمد داشته باشید. آن كه در این ماه اخلاقش را نیكو نماید، جواز عبور از صراط را به دست آورده است. » ۸


۱۰ ـ اطعام روزه داران ۹


۱۱ ـ خواندن دعای افتتاح در هر شب ۱۰


۱۲ ـ خواندن نافله هر شب ۱۱


۱۳ ـ غسل
در شب های فرد و تمام شب های دهه آخر ماه مبارك رمضان، غسل مستحب است. ۱۲


۱۴ ـ رعایت آداب افطار:
الف ـ هنگام افطار، پس از تلاوت سوره قدر، دعای زیر خوانده شود.
«اللهم لَكَ صُمتُ وَ عَلی رزقِكَ افطرْتُ وَ عَلَیكَ تَوكلتُ؛ پروردگارا برای تو روزه گرفتم و با رزقِ تو افطار كردم و بر تو توكل كردم. »
ب ـ با غذای حلال، روزه خود را باز نماید و بهتر است با خرما باشد.
ج ـ بهتر است افطار بعد از نماز مغرب و عشا باشد، مگر آن كه ضعف بر او غلبه كرده باشد، یا گروهی منتظر او باشند. ۱۳


۱۵ ـ دعای افتتاح در هر شب ماه مبارك رمضان خوانده شود. ۱۴

۱۶ ـ نافله مخصوص هر شب ماه مبارك رمضان. ۱۵
شب اول ـ چهار ركعت در هر ركعت بعد از حمد پانزده مرتبه سوره قل هو الله احد...
شب دوم ـ چهار ركعت، در هر ركعت بعد از حمد بیست مرتبه سوره اناانزلناه فی لیلة القدر...
شب سوم ـ ده ركعت در هر ركعت بعد از حمد پنجاه مرتبه سوره قل هو الله احد....
شب چهارم ـ هشت ركعت در هر ركعت بعد از حمد بیست مرتبه سوره انا انزلناه فی لیلة القدر...
شب پنجم ـ دو ركعت در هر ركعت بعد از حمد پنجاه مرتبه سوره قل هو الله احد... » و بعد از سلام صد مرتبه صلوات.
شب ششم ـ چهار ركعت در هر ركعت بعد از حمد یك مرتبه سوره تبارك الذی بیده الملك
شب هفتم ـ چهار ركعت در هر ركعت بعد از حمد سیزده مرتبه سوره انا انزلناه فی لیلة القدر...
شب هشتم ـ دو ركعت در هر ركعت بعد از حمد ده مرتبه سوره قل هو الله احد.... و بعد از سلام هزار مرتبه سبحان الله
شب نهم ـ شش ركعت در بین نماز مغرب و عشا خوانده شود كه در هر ركعت بعد از حمد هفت مرتبه آیة الكرسی و بعد از اتمام، پنجاه مرتبه اللهم صل علی محمد و آل محمد.
شب دهم ـ بیست ركعت در هر ركعت بعد از حمد سی مرتبه سوره قل هو الله احد...
شب یازدهم ـ دو ركعت در هر ركعت بعد از حمد، بیست مرتبه سوره انا اعطیناك الكوثر
شب دوازدهم ـ هشت ركعت در هر ركعت بعد از حمد سی مرتبه انا انزلناه فی لیلة القدر
شب سیزدهم ـ چهار ركعت در هر ركعت بعد از حمد بیست و پنج مرتبه سوره قل هو الله احد
شب چهاردهم ـ شش ركعت در هر ركعت بعد از حمد سی مرتبه سوره اذا زلزلت الارض زلزالها...
شب پانزدهم ـ چهار ركعت در دو ركعت اول بعد از حمد صد مرتبه سوره قل هو الله احد و در دو ركعت دیگر پنجاه مرتبه سوره قل هو الله احد
شب شانزدهم ـ دوازده ركعت در هر ركعت بعد از حمد دوازده مرتبه سوره الهیكم التكاثر
شب هفدهم ـ دو ركعت در ركعت اول بعد از حمد هر سوره كه بخواهد، بخواند و در ركعت دوم بعد از حمد صد مرتبه قل هو الله احد و بعد از سلام صد مرتبه لا اله الا الله
شب هیجدهم ـ چهار ركعت در هر ركعت بعد از حمد بیست و پنج مرتبه انا اعطیناك الكوثر
شب نوزدهم ـ پنجاه ركعت در هر ركعت بعد از حمد سوره اذا زلزلت الارض زلزالها...
شب بیستم تا شب بیست و چهارم ـ در هر یك هشت ركعت به هر سوره ای كه بخواهد بخواند.
شب بیست و پنجم ـ هشت ركعت در هر ركعت بعد از حمد ده مرتبه سوره قل هو الله احد
شب بیست و ششم ـ هشت ركعت در هر ركعت بعد از حمد صد مرتبه سوره قل هو الله احد
شب بیست و هفتم ـ چهار ركعت در هر ركعت بعد از حمد بیست و پنج مرتبه سوره قل هو الله احد
شب بیست و هشتم ـ شش ركعت در هر ركعت بعد از حمد صد مرتبه آیة الكرسی و صد مرتبه قل هو الله احد و صد مرتبه سوره كوثر و بعد از نماز صد مرتبه صلوات
شب بیست و نهم ـ دو ركعت در هر ركعت بعد از حمد بیست مرتبه سوره قل هو الله احد
شب سی ام ـ دوازده ركعت در هر ركعت بعد از حمد بیست مرتبه قل هو الله احد و بعد از نماز صد مرتبه صلوات بر محمد و آل محمد بفرستد.

قابل توجه اینكه، در تمام نمازهای ذكر شده هر دو ركعت، با یك سلام است.

 

مناسبت ها و اعمال مخصوص شب ها و روزهای ماه مبارك رمضان

شب اول
اعمال
۱ ـ زیارت حضرت ابا عبد الله الحسین علیه السلام ۱۶
۲ ـ خواندن دعای مخصوص شب اول ماه رمضان. این دعا در مفاتیح الجنان در ضمن اعمال شب اول آمده است. ۱۷
روز اول
اعمال
۱ ـ غسل ۱۸
۲ ـ نماز؛ این نماز دو ركعت است كه در ركعت اول بعد از حمد سوره فتح و در ركعت دوم بعد از حمد هر سوره ای كه خواست بخواند. ۱۹
۳ ـ معطر كردن
۴ ـ دعای روز اول ماه رمضان خوانده شود. ۲۰
روز سوم
مناسبت ها
۱ ـ نزول انجیل بر حضرت عیسی علیه السلام
۲ ـ وفات شیخ مفید در سال ۴۱۳ ه. ق
۳ ـ جنگ تبوك در سال ۹ ه. ق.
روز ششم
مناسبت ها
۱ ـ نزول تورات بر حضرت موسی علیه السلام
۲ ـ ولایتعهدی امام رضا علیه السلام در سال ۲۰۱ ه. ق.
اعمال
۱ ـ نماز؛ این نماز دو ركعت است كه در هر ركعت بعد از سوره حمد ۲۵ مرتبه قل هو الله احد... خوانده شود.
۲ ـ دعای روز ششم.
شب سیزدهم
اعمال
۱ ـ نماز: دو ركعت است كه مطابق نماز سیزده رجب است كه در هر ركعت بعد از حمد سوره یس، ملك و اخلاق خوانده شود. ۲۱
۲ ـ خواندن دعای مجیر ۲۲
شب چهاردهم
۱ ـ چهار ركعت نماز مطابق دستور شب سیزدهم رجب كه در دستور شب سیزدهم ماه رمضان ذكر شد.
۲ ـ قرائت دعای مجیر
شب پانزدهم
اعمال
۱ ـ شش ركعت نماز؛ مطابق نمازی است كه در شب سیزدهم و چهاردهم ذكر شد.
۲ ـ دعای مجیر
۳ ـ زیارت امام حسین علیه السلام ۲۳
روز پانزدهم
مناسبت
ولادت با سعادت امام حسن مجتبی علیه السلام در سال سوم هجری قمری.
روز هفدهم
مناسبت
جنگ بدر در سال دوم هجرت در این روز اتفاق افتاد ۲۴
روز نوزدهم
مناسبت
ضربت خوردن حضرت علی علیه السلام در سال ۴۰ ه. ق
شب نوزدهم ماه مبارك رمضان با شب های بیست و یكم و بیست و سوم ـ كه به عنوان شب قدر در روایات از آن یاد شده است ـ از فضایل بسیاری برخوردار بوده و دارای اعمال مشترك و اعمال مخصوص هستند كه در ذیل توضیح داده می شود:

اعمال شب های قدر
الف ـ اعمال مشترك
۱ ـ غسل؛ باید مقارن غروب آفتاب انجام شود، بهتر است كه نماز شام با این غسل خوانده شود. ۲۵
۲ ـ نماز؛ این نماز دو ركعت است كه در هر ركعت بعد از حمد، هفت بار سوره توحید و پس از نماز هفتاد مرتبه «استغفر الله و اتوب الیه» خوانده شود.
۳ ـ احیاء
۴ ـ قرآن بر سر گرفتن
۵ ـ خواندن صد ركعت نماز
۶ ـ خواندن دعای مخصوص (اللهم انی اَمسَیتُ لَكَ عبدا داخرا... ۲۶
۷ ـ صدقه
۸ ـ خواندن دعای جوشن كبیر

ب ـ اعمال مخصوص شب نوزدهم
۱ ـ خواندن صد مرتبه «استغفر الله ربی و اتوب الیه»
۲ ـ خواند صد مرتبه «اللهم العن قتلة امیر المؤمنین»
روز بیستم
مناسبت
فتح مكه در سال هشتم ه. ق
روز بیست و یكم
مناسبت
شهادت حضرت علی علیه السلام در سال ۴۰ ه. ق
شب؛ اعمال مشترك آن در شب نوزدهم توضیح داده شد.
روز؛ اعتكاف (یك عمل مستحبی است كه حداقل مدت سه روز یا بیشتر جهت عبادت در مسجد می مانند) در دهه آخر ماه مبارك رمضان فضیلت بسیار دارد.
شب بیست و سوم
اعمال
۱ ـ اعمال مشترك كه در اعمال شب نوزدهم ذكر شد.
۲ ـ خواندن دعای «اللهم كن لولیك الحجة ابن الحسن...
۳ ـ خواندن سوره های عنكبوت، روم و دخان.
۴ ـ خواندن هزار بار سوره قدر
۵ ـ خواندن دعای مخصوص «اللهم امدد لی فی عمری و اوسع لی فی رزقی...» ۲۷
شب بیست و هفتم
اعمال
۱- غسل
۲- از امام زین العابدین علیه السلام نقل شده است كه این دعا را در این شب مكرر می خواند: «اللهم ارزقنی التجافی عن دار الغرور و الاِنابة الی دار الخلود و الاستعداد للموت قبل حُلولِ الفوتِ؛ ۲۸
خدایا! جدا شدن از این دنیا را روزیم كن و رسیدن به مكان جاودانی را نصیبم فرما و آمادگی برای موت را قبل از رسیدن فوت برایم فراهم كن. »
روز بیست و نهم
مناسبت
جنگ حنین در سال هشتم ه. ق
شب سی ام
اعمال
۱ ـ خواندن دعای وداع با ماه رمضان (دعای ۴۵ صحیفه سجادیه) ۲۹
۲ ـ زیارت امام حسین علیه السلام ۳۰
۳ ـ محاسبه اعمال یك ماه ۳۱
۴ ـ خواندن سوره های: كهف، انعام و یس ۳۲
۵ ـ غسل ۳۳
۶ ـ یك صد مرتبه «استغفرالله و اتوب الیه» ۳۴
۷ ـ خواندن دعای زیر:
«اللهم لاتجعله آخرالعهد من صیامی لشهر رمضان و اعوذ بك اَن یطْلُعَ فَجْرُ هذه اللیلَةِ الاّ فقد غفرتَ لی؛ خدایا این ماه رمضان را آخرین ماه رمضان عمر من قرار مده و پناه می برم به تو از این كه این شب پایان یابد و طلوع فجر دمیده باشد، الا این كه مرا مورد غفران و آمرزش خود قرار دهی. »
روز سی ام
اعمال
۱ ـ خواندن این دعا را كه از امیر المؤمنین علیه السلام نقل شده است: «اللهم انی اسئلك اخبات المخبتین و اخلاص الموقنین و موافقة الابرار و استحقاق حقایق الایمان و الغنیمة من كل بِر و السلامة مِن كل اثم و وُجوبَ رَحمَتِكَ و عزائم مغفرَتِكَ و الفوزَ بالجنَة و النجاة من النار؛ ۳۵ خدایا از تو فروتنی و خاكساری در خواست می كنم و همچنین اخلاص موقنین و همنشینی با نیكان را و رسیدن به حقایق ایمان و بهره مندی از هر نیكی را و سلامت ماندن از هر گناهی را و وصول به رحمت تو را و بخشش گناهانم را و رسیدن به بهشت و نجات از آتش را»
۲ ـ توسل به ائمه اطهار علیهم السلام
مرحوم میرزا جواد ملكی تبریزی در این مورد در كتاب «المراقبات» آورده است: «چون این روز (سی ام ماه مبارك رمضان) روز تقدیم اعمال است، در آخر آن به ائمه توجه نموده و با تضرع و تواضع از آنان طلب اصلاح كارهای خویش را بنماید» ۳۶

 

-------------------------------------------------------------------------------------------
پی نوشت:
۱) بحار الانوار، ج ۹۸، ص ۸۲.
۲) همان، ج ۹۶، ص ۳۵۶، ح ۲۵.
۳) همان، ج ۱ و۳، ص ۳۸۶، ح ۱ و ۳.
۴) مفاتیح الجنان، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ص ۱۷۷ ـ ۱۷۶.
۵) عروة الوثقی، ج ۲، ص ۲۲۱.
۶) مفاتیح الجنان، ص ۲۰۲.
۷) عروة الوثقی، ج ۲، ص ۲۲۱.
۸) بحار الانوار، ج ۹۶، ص ۳۵۶، ح ۲۵.
۹) مصباح كفعمی، ص ۶۳۲.
۱۰) مصباح المتهجد، ص ۵۲۰.
۱۱) مفاتیح الجنان، ص ۲۳۸.
۱۲) عروة الوثقی، ج ۱، ص ۴۵۹.
۱۳) مفاتیح الجنان، ص ۱۷۸.
۱۴) مصباح المتهجد، ص ۵۲۰ و مفاتیح الجنان، ص ۱۷۹.
۱۵) بحار الانوار، ج ۹۷، ص ۳۵۸ و مفاتیح الجنان، ص ۲۳۸ و زاد المعاد، علامه مجلسی، فصل آخر، اعمال ماه رمضان.
۱۶) بحارالانوار، ج ۱۰۱، ص ۹۹، ح ۲۹.
۱۷) مفاتیح الجنان، ص ۱۷۱، چاپ دفتر نشر فرهنگ.
۱۸) عروة الوثقی، ج ۱، ص ۴۵۹.
۱۹) مفاتیح الجنان، ص ۲۲۰.
۲۰) همان، ص ۲۳۹؛ مصباح كفعمی، ص ۶۱۲.
۲۱) مفاتیح الجنان، ص ۱۴۲.
۲۲) همان، ۲۲۳ ـ مصباح الكفعمی، ص ۲۶۸.
۲۳) بحارالانورا، ج ۱۰۱، ص ۹۹، ح ۲۹.
۲۴) تقویم عبادی، ص ۹۰.
۲۵) مفاتیح الجنان، ص ۲۲۵.
۲۶) همان.
۲۷) همان، ص ۲۳۵.
۲۸) همان، ص ۲۳۶.
۲۹) مصباح كفعمی، ص ۶۳۴.
۳۰) بحار الانوار، ج ۱۰۱، ص ۹۹، ح ۲۹؛ وسائل الشیعة، ج ۱۰، ص ۳۶۹.
۳۱) المراقبات، ص ۱۶۱،
۳۲) مفاتیح الجنان، ص ۲۳۶.
۳۳) وسائل الشیعه، ج ۲، ص ۹۵۲.
۳۴) مفاتیح الجنان، ص ۲۳۶.
۳۵) همان.
۳۶) المراقبات، ص ۱۶۶.

 
 
 
 
 
 
 
منبع: ماهنامه مبلغان
 
منتشرشده در مناسبت ها
سه شنبه, 24 ارديبهشت 1398 17:17

شرح دعای روز هشتم ماه رمضان

شرح دعای روز هشتم ماه مبارک رمضان در بیان مرحوم آیت الله مجتهدی تهرانی

دعای روز هشتم:

 

اللّهُمَّ ارْزُقْنی فیهِ رَحْمَةَ الاْیتامِ                          

وَاِطْعامَ اْلطَّعامِ                                           

وَاِفْشآءَ السَّلامِ                                                

وَصُحْبَةَ الْکِرامِ                                                 

بِطَوْلِکَ یا مَلْجَاَ الاْمِلینَ        

 

شرح فرازهای دعا

«اَللّهُمَّ ارْزُقْنی فیهِ رَحْمَةَ الاْیتامِ»

خدایا در ماه رمضان مهرورزی نسبت به یتیمان را روزی‌ام گردان. اگر قلب ما زنگ بزند، از چه دوایی می‌توان برای رفع آن استفاده کرد. برای این کار باید سحرها قرآن بخوانید تا قلبتان را جلا بدهید. همچنین جان انسان را استغفار سحر جلا می‌دهد و می‌توان با یتیم‌نوازی قلب را جلا داد.

یتیم نوازی و ترحم بر یتیمان یکی از دستورات بزرگ اسلام می‌باشد که بر مسلمانان واجب است که در این امر مهم بسیار کوشا باشند چرا که یتیم به کسی گویند که در ظاهر سرپناه و سرپرستی برای خود نداشته باشند (یعنی هیچ کس نباشد که او را سرپرستی کند مثل پدر و مادر) به طوری که فقط خداوند حامی و سرپناه او باشد که خداوند حقوق چنین افرادی را بسیار محترم داشته و بر ترحم به آنان تأکید می‌نماید.

چنانچه حضرت امیر مؤمنان علی علیه‌السلام می‌فرماید: ”الله، الله بالایتام، فلا تغبوا افواههم و لا یضیعوا بحضرتکم”‌ ”خدا را! خدا را! درباره یتیمان، نکند که آنان گاهی سیر و گاه گرسنه بمانند و حقوقشان ضایع گردد!

شخص ثروتمند تنها با دست کشیدن بر سر یتیم قلبش جلا پیدا نمی‌کند و باید یتیمان را از نظر مادی تأمین کند و مشکلات مالی آن‌ها را برطرف کند. پس یادتان باشد که رحم کردن به یتیم با خلوص نیت قلب را جلا می‌دهد.

 

ارزش یتیم

یتیمان با اینکه به ظاهر سرپناه و سرپرستی برای خود ندارند اما خداوند برای آنان ارزش بسیاری قائل است به طوری که در قرآن خداوند (عزوجل) خطاب به پیغمبر خود می‌فرماید: ”الم یجدک یتیما فاوی”‌(2) یعنی ”آیا خداوند تو را یتیمی نیافت که در پناه خود جای داد”‌ که با توجه به این آیه می‌بینیم که خداوند پیغمبر خود را به دوران یتیمی‌اش (که پدر و مادر خویش را از دست داده بود و سرپناهی جز خداوند نداشت) تذکر می‌دهد تا یادآور شود که چگونه خداوند او را یاری نمود و او را از گزند دشمنان در امان داشت و به لطف و رحمتش به مقام نبوت برگزید. تا اینکه پیغمبر نیز به یاد یتیمان بوده و از آنان دلجویی کند.

در آیه دیگر می‌فرماید: ”‌فاما الیتیم فلا تقهر”‌(3) یعنی ”پس تو هم هرگز یتیمی را میازار”‌.

حال با توجه به این آیات ما باید این نکته مهم را در نظر داشته باشیم که پیامبر عظیم الشان اسلام هیچ گاه از دستورات خداوند سرپیچی نکرده و نعمتی از خدای خویش را فراموش ننموده است بلکه خداوند به پیامبر خود تذکر داده تا همه مردم الگو گرفته و آن دستورات را اجرا نمایند، چرا که خداوند می‌فرماید: ”و لکم فی رسول الله اسوه حسنه”‌(4) یعنی ”و برای شما در (خلق و خوی) رسول خدا الگویی نیکوست .”‌ پس از خداوند می‌خواهیم که ما را در این روز یاری نماید تا بتوانیم بر یتیمان و بی سرپرستان ترحم نموده تا مشمول رحمت بی پایانش گردیم.

«وَاِطْعامَ اْلطَّعامِ»

خدایا روزی کن که من اطعام طعام کنم و افطاری دهم.

در ماه مبارک رمضان یکی از چیزهایی که بسیار اهمیت دارد اطعام نمودن و سفره میهمانی پهن کردن برای فقیران و مستمندان در راه رضای خداوند است که از ثواب و منزلت بسیار بالایی برخوردار است. تا آنجایی که نبی مکرم اسلام در خطبه شعبانیه که در روزهای پایانی ماه شعبان در رابطه با فضائل و اعمال ماه مبارک رمضان ایراد فرمودند در ارتباط پاداش افطاری دادن به روزه داران در ماه رمضان فرمودند:

هرکس در این ماه مبارک روزه داری را طعام و افطاری دهد، روز قیامت که قدم‌ها بر صراط می‌لغزد قدم او نخواهد لغزید. در این هنگام یکی از مسلمانان سؤال کرد: یا رسول الله اگر چنانچه کسی این توانایی را نداشته باشد که دیگران را مهمان کند و به آنان طعام داده ،آن‌ها را سیر کند چه کند؟ حضرت فرمودند: حتی اگر می‌تواند که به نصف خرما یا جرعه آبی دیگران را مهمان کند برای دوری از آتش جهنم، انجام دهد.

در ماه مبارک رمضان یکی از چیزهایی که بسیار اهمیت دارد اطعام نمودن و سفره میهمانی پهن کردن برای فقیران و مستمندان در راه رضای خداوند است که از ثواب و منزلت بسیار بالایی برخوردار است .

حضرت علی علیه‌السلام می‌فرماید: ”اجود یده! و هو غن ذات الله بخیل! فمن آتاه الله مالا فلیصل به القرابه، والیحسن منه الضیافه”‌(5) یعنی ”دست سخاوتمندی ندارد آن کس که از بخشش در راه خدا بخل می‌ورزد! آن کسی که خدا او را مالی بخشید، پس باید به خویشاوندان خود بخشش نماید و سفره میهمانی خوب بگستراند.”‌ و ما نیز از خداوند می‌خواهیم که در این روز ما را یاری فرماید تا در راه رضای او به فقیران و مستمندان اطعام کنیم.

  

«وَاِفْشآءَ السَّلامِ»

خدایا روزی کن با صدای بلند سلام کنم. برخی عارشان می‌شود که اول سلام کنند؛ اما هستند برخی که در سلام کردن با صدای بلند پیش‌دستی می‌کند. همچنین باید سلام را به درستی یعنی «سلامٌ علیکم» جواب داد و از بیان عبارت‌های دیگر مثل «سلام از ماست» جلوگیری کنیم. همچنین سلام کردن مستحب و جواب سلام دادن واجب است.

کلمه سلام بیش از 40(چهل) بار در قرآن کریم بکار رفته است. در آیه‌ای خداوند می‌فرماید:

«فاذا دخلتم بیوتا فسلموا علی انفسکم تحیه من عندالله مبارکه طیبه» وارد خانه که می‌شوید سلام کنید «فسلموا علی انفسکم» مفسران فرموده‌اند که این آیه از مواردی است که همه مؤمنین به منزله یکدیگر حساب شده‌اند. و سلام کردن به دیگران سلام کردن به خود تلقی شده است و بعضی گفته‌اند که از این آیه استفاده می‌شود که اگر کسی هم در خانه نباشد بر خودتان سلام کنید.

آنچه در این دعا بر آن تأکید شده و از خدا در خواست شده تنها توفیق سلام کردن نیست بلکه افشاء سلام یعنی بلند و آشکار سلام کردن می‌باشد . همچنین در روایتی از امام باقر علیه‌السلام وارد شده که حضرت فرمودند : "ان الله عزوجل یحب افشاء السلام : خداوند عزوجل آشکارا سلام کردن را دوست می‌دارد. " (وسائل الشیعه - ج 12 ص 58)

«وَصُحْبَةَ الْکِرامِ»

خدایا توفیق بده در ماه رمضان با افراد کریم و عالم و دانا و متدین هم‌نشین شوم. خدایا توفیق بده که با نیکان رفیق شوم. کاری کنید که رفیقتان یک درجه از شما جلوتر باشد.

منظور از صحبه الکرام، هم کلام و هم‌نشین شدن با اهل کرم و بخشش است و علت این که این امر از خداوند متعال در این دعا درخواست شده این است که رفاقت و هم‌نشینی با دیگران موجب انتقال خصلت‌ها و خصوصیات دیگران به انسان می‌گردد و به خاطر همین تأثیر پذیری است که اسلام تأکید بسیاری بر دقت در انتخاب هم‌نشین دارد. لذا در این دعا از خداوند عزوجل درخواست توفیق هم‌نشینی با کریمان شده تا بدین واسطه نیز انسان متخلق به کرامت گردد.

 

دعا

«بِطَوْلِکَ»

به حق انعامت . به حق نعمت‌هایی که به ما دادی این دعاها را درباره ما مستجاب کن .

 

«یا مَلْجَاَ الاْمِلینَ»

ای کسی که پناه آرزومندانی.

 

منبع: سایت حوزه

منتشرشده در دعا و زیارت
صفحه1 از18

مطالب تصادفی

 

پرتال جامع فرهنگی کوثرنامه،درحوزه فرهنگ عمومی فعالیت میکند .هدف این پایگاه، تأمین نیازمندیهای فرهنگ عمومی خانواده ایرانی است.

 کانال کوثرنامه در تلگرام کانال کوثرنامه در سروش کانال کوثرنامه در ایتا

اینستاگرام

آمـاربازدیـد

امروز88
دیروز601
ماه13230
مجموع1921087

افراد آنلاین

آنلاین

مجوزها

logo-samandehi
بالا