شیعه در عصر پیامبراکرم

 

 

 

شیعه در عصر رسول الله صلوات الله و سلامه علیه

نویسنده: علی اصغر رضوانی



چکیده :

در این مقاله به وجود تشیع در زمان پیغمبر پرداخته شده و گفته می شود که اولین کسانی که بقب شیعه به آن ها داده شد ابوذر، سلمان،مقداد و عمار است.همچنین به فعالیت های تشیع در زمان رسول الله صل الله علیه و آله مثل بیعت با امیر المؤمنین و سرودن شعر اشاره می شود. در پایان گفته می شود که شیعه هنگام وفات پیغمبر حسب وضیفه به چه اقداماتی دست زدند

متن مقاله :

گروهی از صحابه در زمان پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) با شنیدن آیات و روایات در امر امامت و ولایت و خلافت امام علی(علیه السلام)، بعد از پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله)، به او اعتقاد پیدا کرده زعامت و امامت او را پذیرفتند و از ارادتمندان آن حضرت قرار گرفتند. این گروه از همان زمان به شیعه علی(علیه السلام) معروف شدند:


1 ابوحاتم رازی می گوید: اوّلین لقب و کلمه ای که در عهد رسول خدا(صلی الله علیه وآله)ظهور کرد کلمه شیعه بود. این کلمه، لقب چهار نفر از صحابه بوده است که عبارتند از: ابوذر، سلمان، مقداد و عمّار. (1) .


2 ابن خلدون می نویسد: جماعتی از صحابه، شیعه علی بودند و او را سزاوارتر از دیگران به خلافت می دانستند. (2) .


3 استاد محمّد کردعلی می گوید: گروهی از بزرگانِ صحابه، معروف به موالیان علی(علیه السلام) در عصر رسول خدا(صلی الله علیه وآله) بودند از آن جمله سلمان فارسی است که می گفت: ما با رسول خدا(صلی الله علیه وآله) بیعت کردیم بر خیرخواهی مسلمانان و اقتدا به علی بن ابی طالب(علیه السلام) و موالیان او. و ابی سعید خدری است که گفت: مردم به پنج کار امر شدند؛ چهار تا را انجام دادند و یکی را ترک نمودند. از او سؤال شد آنچه را که ترک نمودند چه بود؟ او در جواب گفت: ولایت علی بن ابی طالب(علیه السلام). از او سؤال شد آیا ولایت با چهار عمل دیگر واجب است؟ پاسخ داد: آری. و ابوذر غفاری، عمار بن یاسر، حذیفه بن یمان، ذی الشهادتین خزیمه بن ثابت، ابی ایوب انصاری، خالد بن سعید بن عاص و قیس بن سعد بن عباد. (3) .


4 دکتر صبحی صالح می نویسد: در میان صحابه حتی در عصر پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله)برای علی(علیه السلام) پیروان و شیعیانی بوده است؛ از آن جمله می توان ابوذر غفاری، مقداد بن اسود، جابر بن عبدالله، ابی بن کعب، ابوالطفیل عامر بن واثله، عباس بن عبدالمطلب و تمام فرزندان او، عمار یاسر و ابوایوب انصاری را نام برد. (4) .


5 استاد محمّد عبدالله عنّان می گوید: این اشتباه است که بگوییم شیعه برای اولین بار هنگام جدایی خوارج ظهور پیدا کرده است بلکه ظهور شیعه در عصر رسول خدا(صلی الله علیه وآله)بوده است.(5) .


برنامه شیعه در زمان رسول خدا

شیعیان در زمان رسول خدا(صلی الله علیه وآله) بعد از آن که از ولایت و جانشینی امام علی(علیه السلام)اطلاع یافتند درصدد تثبیت این مقام و ولایت از راه های مختلف برآمدند که از آن جمله است:


بیعت با امیرالمؤمنین در روز غدیر خم

پیامبر(صلی الله علیه وآله) در روز غدیر خم خطبه ای ایراد کرد و در آن، مقام و منصب علی بن ابی طالب(علیه السلام) را برای خلافت ابلاغ نمود، آنگاه فرمود: آگاه باشید! بعد از پایان خطبه ام شما را دعوت می کنم که با علی(علیه السلام) دست داده و بر امامت او بیعت نمایید. (1) .


سرودن شعر در دفاع از ولایت

حسان بن ثابت بعد از واقعه غدیر از پیامبر(صلی الله علیه وآله) اجازه خواست تا نصب امام علی(علیه السلام)به ولایت را به شعر درآورد. پیامبر(صلی الله علیه وآله) نیز به او اجازه داد، آن گاه واقعه غدیر را چنین سرود:
ینادیهم یوم الغدیر نبیّهم
بخمّ وأسمع بالرسول منادیاً
فقال له قم یا علیّ فانّنی
جعلتک من بعدی اماماً وهادیاً
تا آخر شعر. (2) .


کار عملی در تثبیت ولایت

از جمله کارهایی که پیروان امام علی(علیه السلام) در جهت تثبیت امامت و ولایت آن حضرت انجام دادند این بود که شهادت به ولایت او را بعد از شهادت به رسالت پیامبر(صلی الله علیه وآله) در اذانشان به عنوان تبرک، نه به قصد جزئیت، می گفتند تا از این راه، هم اعتقادشان را به ولایت محکم کنند و هم به دیگران گوشزد نمایند.


شیخ عبدالله مراغی مصری نقل می کند: در زمان پیامبر(صلی الله علیه وآله) سلمان فارسی در اذان و اقامه نمازش شهادت به ولایت را بعد از شهادت به رسالت می گفت. شخصی بر رسول خدا(صلی الله علیه وآله) وارد شد و عرض کرد: ای رسول خدا! چیزی شنیدم که تاکنون نشنیده بودم. پیامبر(صلی الله علیه وآله) فرمود آن چیست؟ عرض کرد سلمان در اذانش بعد از شهادت به رسالت، شهادت به ولایت می گوید. رسول خدا(صلی الله علیه وآله) فرمود: نیکی و خیر شنیده ای.. (1) .


و نیز نقل می کند که شخصی بر رسول خدا(صلی الله علیه وآله) وارد شد و عرض کرد: ای رسول خدا! اباذر در اذان، بعد از شهادت به رسالت، شهادت به ولایت علیّ(علیه السلام) یعنی: أشهد أنّ علیاً ولیّ الله می گوید. پیامبر(صلی الله علیه وآله) فرمود: همینطور است. آیا فراموش کردید گفتار مرا در روز غدیر خم من کنت مولاه فعلیّ مولاه پس هرکس پیمان شکنی کند برضرر خود چنین کرده است. (2) .


شیعه هنگام وفات پیامبر

شیعیان هنگام وفات پیامبر(صلی الله علیه وآله) با توجه به دستورهای آن حضرت درصدد تثبیت و تنفیذ دستورات برآمدند، از آن جمله:
1 با تأکید و اصرار پیامبر(صلی الله علیه وآله) به آوردن دوات و قلم برای نوشتن وصیت، در آن دسته و جماعتی بودند که اصرار به آوردن دوات و قلم داشتند تا پیامبر(صلی الله علیه وآله) وصیت خود را مکتوب دارد، ولی از آن جا که طرف مقابل قوی بود نتوانستند این دستور را عملی سازند.


2 بعد از آنکه پیامبر(صلی الله علیه وآله) به جهت عمل نکردن به دستورش جمعیّت را از خود دور کرد، افرادی از شیعیانِ امام علی(علیه السلام) امثال مقداد و ابوذر را نزد خود نگاه داشت، آنگاه وصیت خود را نسبت به امامان بعد از خود نزد آنان مطرح نمود. (3) .


3 بنابر نقل مظفر در السقیفه پیامبر(صلی الله علیه وآله) گروهی از شیعیان و ارادتمندان امام علی(علیه السلام)را هنگام فرستادن لشکر اسامه به جنگ و مقابله با لشکر روم نزد خود نگاه داشت، تا چنانچه مرگ او فرا رسید این چند نفر با بیعت با امام علی(علیه السلام) خلافت و حکومت را برای آن حضرت تمام کنند، ولی متأسفانه عمر، ابوبکر و برخی دیگر با تخلّف از لشکر اسامه بن زید این نقشه و تدبیر عالی پیامبر(صلی الله علیه وآله) را برهم زدند تا مبادا خلافت از دست آنان گرفته شود.


4 هنگامی که برخی، به جهت رسیدن به ملک و سلطنت بعد از فوت پیامبر(صلی الله علیه وآله)به سقیفه بنی ساعده رفته و مشغول تقسیم قدرت یا تصاحب آن برای خود بودند، در حالی که جنازه رسول خدا(صلی الله علیه وآله) هنوز دفن نشده بود، شیعیان به پیروی امامشان علی(علیه السلام)مشغول دفن رسول خدا(صلی الله علیه وآله) و عزاداری برای آن حضرت بودند.

 

پی نوشت ها

1- ابی حاتم رازی، حاضر العالم اسلامی، ج 1، ص 188.
2- تاریخ ابن خلدون، ج3، ص364.
3- خطط الشام، ج 5، ص 251.
4- النظم الاسلامیه، ص 96.
5- روح التشیع، ص 20.
6- احتجاج، ج1، ص155.
7- الغدیر، ج 2، ص 34.
8- السلافه فی امر الخلافه، شیخ مراغی.
9- همان.
10- کتاب سلیم بن قیس هلالی، ج 2، ص 658.

 منبع کوثرنامه: پایگاه تخصصی مقالات مجمع جهانی شیعه شناسی:

http://shiastudies.com/article/farsi/Article.php?id=21308 

 

بازدید 372 بار

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

 

پرتال جامع فرهنگی کوثرنامه،درحوزه فرهنگ عمومی فعالیت میکند .هدف این پایگاه، تأمین نیازمندیهای فرهنگ عمومی خانواده ایرانی است.

 کانال کوثرنامه در تلگرام کانال کوثرنامه در سروش کانال کوثرنامه در ایتا

اینستاگرام

آمـاربازدیـد

امروز0
دیروز0
ماه0
مجموع2009489

افراد آنلاین

آنلاین

مجوزها

logo-samandehi
بالا