حب و بغض، اساس دین

در آموزه های دینی، دوستی خدا، پیامبر(صلی الله علیه وآله) و ائمه اطهار(علیهم السلام) و دشمنی با مخالفان آنان، اساس دین شمرده شده است.

 

 

در آموزه های دینی، دوستی خدا، پیامبر(صلی الله علیه وآله) و ائمه اطهار(علیهم السلام) و دشمنی با مخالفان آنان، اساس دین شمرده شده است.

در روایت است که فضیل بن یسار به امام صادق(علیه اسلام) عرض کرد که آیا حبّ و بغض از نشانه های ایمان است؟

آن حضرت فرمود:

«هَلِ الإیمَانُ إلَّا الحُبّ وَ البُغض»[1]

آیا ایمان چیزی جز دوستی و دشمنی است؟

 

در حدیث مشهوری که پایه ها و مبانی مکتب اسلام را معرفی می کند، چنین آمده است:

«قَالَ أبِی جَعفَر(علیه السلام): بُنِیَ الإسلَامُ عَلَی خَمسٍ: عَلَی الصَّلاة وَ الزَّکَاة وَ الصَّومِ وَ الحَجّ وَ الوَلَایَة وَ لَم یُنَادَ بِشَی ءٍ کَمَا نُودِیَ بِالوَلَایَة»[2]

امام باقر(علیه السلام) فرمود: اسلام بر پنج پایه استوار است: نماز، زکات، روزه، حج و ولایت و هیچ چیز مانند ولایت مورد سفارش قرار نگرفته است.

 

بر اساس این حدیث شریف، مهم ترین اصل از اصول مکتب اسلام «ولایت» است. مبنای اصلی ولایت، محبّت قلبی است که انسان بر اساس آن رفتار و گفتار خود را جهت می دهد. بر اهل بصیرت روشن است که محبّت، بدون معرفت حاصل نمی شود. بنابراین، آنچه موجب سعادت بشری است، دوستی آگاهانه نسبت به معبود یگانه و بی همتاست.

 

شایان ذکر است که دوستی خداوند با دوستی اولیای خدا و دشمنی با منکران و مشرکان ملازم است؛ یعنی نمی توان مدّعی دوستی خدا بود، ولی با دوستان خدا دشمنی ورزید، یا با دشمنان خدا دوستی کرد. قرآن کریم از زبان رسول اکرم(صلی الله علیه وآله) می فرماید:

«قُلْ إنْ کُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللهَ فَاتَّبِعُونِی یُحْبِبْکُمُ اللهُ»[3]

بگو اگر خدا را دوست دارید، پس از من پیروزی کنید، تا خدا شما را دوست بدارد.

 

در این آیه نه تنها دوستی پیامبر را شرط دوستی خدا می داند، بلکه پیروی از آن حضرت را ملاک صدق دوستی خداوند معرفی می کند. بدیهی است که  مودّت به اهل بیت پیامبر(علیهم السلام) نیز شاخه دیگری از محبّت الهی است، چنان که در آیه ذوی القربی بدان توصیه شده است.

 

با توجّه به نکات ذکر شده، حبّ و بغض که در روایات اسلامی اساس دین و ملاک ایمان دانسته شده است، انگیزه ای درونی و صائقه ای قلبی است که انسان را در عمل با دوستان خدا همراه می سازد و با دشمنان دین به پیکار وا می دارد. امام باقر(علیه السلام) فرمودند:

«إذَا أرَدتَ أن تَعلَمَ أنَّ فِیکَ خَیراً فَانظُر إلَی قَلبِکَ فَإن کانَ یُحِبُّ أهلَ طَاعَة اللهِ وَ یُبغِضُ أهلَ مَعصِیَتِهِ فَفِیکَ خَیرٌ وَ اللهُ یُحِبُّکَ وَ إِن کَانَ یُبغِضُ أهلَ طَاعَة اللهِ وَ یُحِبُّ أهلَ مَعصِیَتِهِ فَلَیسَ فِیکَ خَیرٌ وَ اللهُ یُبغِضُکَ وَ المَرءُ مَعَ مَن أحَبَّ»[4]

اگر می خواهی بدانی که در راه خیر گام بر می داری، پس به قلبت بنگر! چنانچه دوستدار اولیای خداست و بغض گناهکاران در آن است، بدان که در تو خیر است و خدا هم تو را دوست دارد. اما اگر در قلب تو کینه ی اهل طاعت خدا و محبّت گناهکاران وجود داشته باشد، در آن صورت در تو هیچ خیری نیست و خدا تو را دشمن دارد و آدمی با کسی محشور می شود که او را دوست دارد.

 

همچنین، امام صادق(علیه السلام) ملاک دینداری را دوستی و دشمنی در راه دین معرفی کرده است، آنجا که می فرماید:

 «کُلُّ مَن لم یُحّبُّ عَلَی الدّیِنِ وَ لَم یُبغِض عَلَی الدّینِ فَلَا دِینَ لَهُ»[5]

هر کسی که دوستی و دشمنی اش در راه دین نباشد، او را دینی نیست.

 

روزی پیامبراکرم(صلی الله علیه وآله) از جایی عبور می کرد که شنید مردی با صدای بلند می گوید: «ای محمد! روز قیامت چه وقت است؟» پیامبر(صلی الله علیه وآله) فرمود: «برای آن روز چه چیزی آماده کرده ای؟» مرد گفت: «دوستی خدا و رسولش را». پیامبر(صلی الله علیه وآله) فرمود: «تو با کسی هستی که دوستش داری.»[6]

در روایات آمده است که اگر کسی تمام عمر خود را در حال عبادت باشد و نماز بخواند، روزه بگیرد، خمس و زکات دهد، به حجّ برود و جهاد کند، ولی محبّت و دوستی پیامبراکرم(صلی الله علیه وآله) و اهل بیت(علیهم السلام) در دل او وجود نداشته باشد، تمام آن اعمال و عبادت ها بی حاصل است؛ پس ولایت اهل بیت(علیهم السلام) و بیزاری از دشمنان آنان، از ضروریّات مذهب شیعه و موجب قبولی عبادات می شود:

 «ذِروَة الأمرِ وَ سَنَامُهُ وَ مِفتَاحُهُ وَ بَابُ الأشیَاءِ وَ رَضِیَ الرَّحمَنِ الطَّاعَة لِلإمَامِ بَعدَ مَعرِفَتِهِ أمَا لَو أنَّ رَجُلًا قَامَ لَیلَهُ وَ صَامَ نَهَارَهُ وَ تَصَدَّقَ بِجَمِیعِ مَالِهِ وَ حَجَّ جَمِیعَ دَهرِهِ وَ لَم یَعرِف وِلَایَة وَلِیِّ اللهِ فَیُوَالِیَهُ وَ یَکُونَ جَمِیعُ أعمَالِهِ بِدَلَالَتِهِ إِلَیهِ، مَا کَانَ لَهُ عَلَی اللهِ حَقٌ فِی ثَوَابِهِ وَ لَا کَانَ مِن أهلِ الإیمَانِ»[7]

امام باقر(علیه السلام) فرمودند: حقیقت و مخ امر و اعلای آن و کلید آن و باب اشیا و رضای خداوند، اطاعت امام است بعد از معرفت او. آگاه باش که اگر مردی شب ها به عبادت بایستد و روزها روزه بگیرد و تمام مالش را صدقه دهد و تمام روزگار را حج به جا آورد و ولایت ولیّ خدا را نشناسد تا موالات او کند و تمام اعمالش به راهنمایی او باشد، برای او حق و ثوابی بر خدای تعالی نیست و از اهل ایمان نمی باشد.

 

 

پی نوشت ها:

[1] . الکافی، ج 2، ص 125.

[2] . وسائل الشیعة، ج 1، ص 10.

[3] . آل‏عمران/ 31.

[4] . الکافی، ج 2، ص 126.

[5] . وسائل الشیعة، ج 2، ص 177.

[6] . الأمالی الطوسی، ص 312.

[7] . الکافی، ج 2، ص 18، وسائل الشیعة، ج 1، ص 119.

 
 
 
 
 
 
 
 
منبع: اسلام آیین رستگاری، صفحه 345 , آیت الله مظاهری.
 
بازدید 27 بار
برچسب‌ها

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

 

پرتال جامع فرهنگی کوثرنامه،درحوزه فرهنگ عمومی فعالیت میکند .هدف این پایگاه، تأمین نیازمندیهای فرهنگ عمومی خانواده ایرانی است.

اینستاگرام

آمـاربازدیـد

امروز274
دیروز735
ماه13393
مجموع1750203

افراد آنلاین

آنلاین

مجوزها

logo-samandehi
بالا