امکان تغییر اخلاق

برخی عقیده دارند همان طور که تغییر خَلق ممکن نیست،[1] تغییر خُلق نیز ممکن نیست و به روایتی استناد کرده اند که:

فَرَغَ رَبُّکمْ مِنَ الْخَلْقِ وَالْخُلْقِ وَالرِّزْقِ وَالْاجَلِ[2]

خداوند کار چهار چیز را به پایان رسانیده و دیگر به آنها روی نمی آورد.

1. خَلق و آفرینش صورتها؛

2. خُلق و تعبیه سیرتها؛

3. رزق و روزی هر موجود؛

4. اجل و مدت زندگی هر موجود.

 

آنان می گویند؛ اخلاق قابل تغییر نیست و آن ها که بدگوهرند و طینتی ناپاک دارند عوض نمی شوند و بر فرض که تغییر یابند سطحی و ناپاک است.

 

پرتو نیکان نگیرد هر که بنیادش بد است

تربیت نااهل را چون گردکان بر گنبد است

                                                                          

امّا حقّ آن است که تغییر اخلاق ممکن است و گرنه ارسال رسولان و انزال کتب آسمانی بی حاصل و دستورات و فرامین اخلاقی لغو و تأکید بر کوشش و سعی در جهت آراستگی اخلاقی، بی نتیجه و مجاهده با نفس بی معنا بوده و از سوی دیگر به وضوح مشاهده شده است که بسیاری از انسانها مسیر زندگی خود را تغییر داده و از اخلاق ناپسند دست برداشته و به اخلاق پسندیده روی آورده اند و همچنین برخی از افراد پس از آنکه مدّتی را به سلامت و صلاح و فلاح گذراندند، ناگهان تغییر موضع داده و رو به اخلاق ناپسند آورده و فرجام زشتی را برای خود رقم زده اند؛ شاید منظور از آن روایت این باشد که خداوند راههای تغییر این چهار چیز را در اختیار آدمی گذارده است.

 

                                                                          

بنابراین سرنوشت اخلاق و تمام بحث های اخلاقی به این مسئله بستگی دارد که انسان قابل تغییر است وجود برنامه های اخلاقی و تربیتی در تعالیم انبیا و کتب آسمانی و نیز وجود برنامه های تربیتی در جهان بشریت و همچنین مجازات های بازدارنده در همه مکاتب جزایی بهترین دلیل این است که انسان قابل تغییر است.[3]

 

 

پی نوشت ها

[1] . « ... لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ...»، روم/ 30.

[2] . مصباح الهدايه و مفتاح الكفايه/ 342.

[3] . براى توضيح بيشتر ر. ك به كتاب اخلاق در قرآن آيةالله مكارم، ج 1، ص 30؛ جامع‏السعادات، ج 1، ص 24.

 
 
 
 
 
 
 
 
منبع: مهارت های آموزش اخلاق، ص: 41
 
بازدید 41 بار
برچسب‌ها

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

 

پرتال جامع فرهنگی کوثرنامه،درحوزه فرهنگ عمومی فعالیت میکند .هدف این پایگاه، تأمین نیازمندیهای فرهنگ عمومی خانواده ایرانی است.

اینستاگرام

آمـاربازدیـد

امروز106
دیروز808
ماه11735
مجموع1748545

افراد آنلاین

آنلاین

مجوزها

logo-samandehi
بالا