بیماری نفاق

نفاق، در اصل از ماده (نَفْق) بر وزن (نَفْخْ) به معنی نفوذ و پیشروی است. (نَفَق) بر وزن (شَفَق) به معنی کانال ها و نقب هایی است که زیر زمین می زنند، تا برای استتار یا فرار از آن استفاده کنند.

بعضی از مفسران گفته اند: بسیاری از حیوانات، مانند موش صحرایی و روباه و سوسمار برای لانه خود، دو سوراخ قرار می دهند. یکی آشکار که از آن وارد و خارج می شوند، دیگری پنهانی که اگر احساس خطری کنند، از آن می گریزند. این سوراخ پنهانی را «نافقاء» گویند.

به این ترتیب «منافق» کسی است که طریقی، مرموز و مخفیانه برای خود برمی گزیند، تا با مخفی کاری در جامعه، نفوذ کند و به هنگام خطر از طریق دیگر فرار کند.

 

از دیدگاه قرآن، نفاق یک نوع بیماری روحی است. قرآن درباره منافقین می فرماید:

فِی قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَهُمُ اللَّهُ مَرَضاً[1]

در دل های منافقان یک نوع بیماری است، پس خداوند بر بیماری آنان می افزاید.

 

خطر این قشر برای اسلام و مسلمین تا آنجاست که پیامبر اسلام که در برابر قدرت های بزرگ و سرسخت اسلام، بدون هیچ ترس و بیمی می جنگید، درباره منافقان فرمود:

أخاف علیکم کل منافق عالم اللسان یقول ما تعرفون و یفعل ما تنکرون[2]

من از هر منافق زبان باز، بر شما می ترسم که به زبان چیزی گوید که معروف می دانید و در عمل کاری انجام می دهد، که منکر می دانید...

 

زمینه های نفاق

1- هم نشینی با دنیاطلبان

امام صادق (علیه السلام) فرمود:

إِیاکمْ وَ مُجَالَسَةَ الْمُلُوک وَ أَبْنَاءِ الدُّنْیا فَفِی ذَلِک ذهَابُ دِینِکمْ وَ یعْقِبُکمْ نِفَاقاً وَذَلِک دَاءٌ دَوِی لَاشِفَاءَ لَهُ وَیورِثُ قَسَاوَةَ الْقَلْبِ وَیسْلُبُکمُ الْخُشُوع[3]

بپرهیزید از همنشینی با شاهان و دنیاداران که دینتان را ببرد و نفاق را به دنبال دارد و آن دردی است بی درمان، و سخت دلی آورد و خشوع را می برد.

پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) فرمود:

مَن ا کثر ذِکر اللّه فَقَد بَری مِن النِّفاق[4]

کسی که زیاد ذکر خدا را بگوید، از نفاق و دورویی پاک می شود.

 

2- احساس حقارت

نفاق المرء من ذل یجده فی نفسه[5]

نفاق مرد، از احساس حقارتی است که در باطن خود احساس می کند. (منافق همواره تشنه تحسین و تمجید و جلب عواطف دیگران است).

 

3- ناتوانی در برابر منطق حق

چون منافقان یارای مقابله با حق طلبان را ندارند، و ازطرفی به باورهای خود اعتماد دارند، به ناچار راه نفاق را پیش می گیرند تا در فرصت مناسب ضربه خود را وارد سازند. زمینه های دیگری برای نفاق وجود دارد همچون: ضعف ایمان، دوستی با منافقان، جلب منافع، نسبت های خویشاوندی، تبلیغات سوء و.. .

 

درمان نفاق

نفاق، مانند بسیاری از امراض درونی، درمان پذیر است. قرآن، با ارائه براهین روشن، انواع شک و تردیدها و شبهات را از بین می برد.

حضرت علی (علیه السلام) درباره قرآن می فرماید:

فَاسْتَشْفُوهُ مِنْ أَدْوَائِکمْ وَ اسْتَعِینُوا بِهِ عَلَی لَأْوَائِکمْ فَإِنَّ فِیهِ شِفَاءً مِنْ أَکبَرِ الدَّاءِ وَ هُوَ الْکفْرُ وَ النِّفَاقُ وَ الْغَی وَ الضَّلَال[6]

پس درمان دردهای خود را از قرآن بخواهید، و در سختی ها از قرآن یاری بطلبید، که در قرآن، درمان بزرگ ترین بیماری ها یعنی کفر، نفاق، سرکشی و گمراهی است.

 

همچنین در دعاها آمده است:

اللّهُمَّ طَهِّر لِسانی مِنَ الکذب وَ قَلبی مِنَ النِّفاق وَ عَمَلی مِنَ الرِّیاء وَ بَصَری مِنَ الخِیانَة[7]

خدایا زبانم را از دروغ و دلم را از نفاق و عملم را از ریا و دیده ام را از خیانت پاک بدار.

 

در اینجا به چند نمونه از راه های درمان نفاق اشاره می شود:

1- افشای ماهیت نفاق

در قرآن و روایات، نشانه هایی برای منافقان ذکر شده که به نحوی ماهیت آنان را افشا کرده است. و در بخش ویژگی های منافقین، به آن اشاره شده است.

 

2- توجه به آیات عذاب

قرآن در آیاتی چند از عذاب دردناک منافقان سخن به میان آورده که به چند نمونه از آنها اشاره می شود:

بَشِّرِ الْمُنافِقِینَ بِأَنَّ لَهُمْ عَذاباً أَلِیماً[8]

به منافقان بشارت ده که مجازات دردناکی در انتظار آنهاست!

 

وَعَدَ اللَّهُ الْمُنافِقِینَ وَ الْمُنافِقاتِ وَ الْکفَّارَ نارَ جَهَنَّمَ خالِدِینَ فِیها هِی حَسْبُهُمْ وَ لَعَنَهُمُ اللَّهُ وَ لَهُمْ عَذابٌ مُقِیمٌ[9]

خداوند به مردان و زنان منافق و کفّار، وعده آتش دوزخ داده؛ جاودانه در آن خواهند ماند همان برای آنها کافی است! و خدا آنها را از رحمت خود دور ساخته؛ و عذاب همیشگی برای آنهاست!

 

یا أَیهَا النَّبِی جاهِدِ الْکفَّارَ وَ الْمُنافِقِینَ وَ اغْلُظْ عَلَیهِمْ وَ مَأْواهُمْ جَهَنَّمُ وَ بِئْسَ الْمَصِیرُ[10]

ای پیامبر! با کافران و منافقان جهاد کن، و بر آنها سخت بگیر! جایگاهشان جهنم است؛ و چه بد سرنوشتی دارند!

مسلمانان موظفند با منافقین بعد از این که به آنها پند و اندرز دادند و بار دیگر آنان خود را در نفاق خویش پنهان نموده اند، آنها را از جامعه دور کنند و با شدت عمل با آنان برخورد کنند.

 

3- کناره گیری از منافقان

قرآن می فرماید:

وَ لا تُصَلِّ عَلی أَحَدٍ مِنْهُمْ ماتَ أَبَداً وَ لا تَقُمْ عَلی قَبْرِهِ إِنَّهُمْ کفَرُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ ماتُوا وَ هُمْ فاسِقُونَ[11]

هرگز بر مرده هیچ یک از منافقان، نماز نخوان! و بر کنار قبرش، (برای دعا و طلب آمرزش،) نایست! چرا که آنها به خدا و رسولش کافر شدند؛ و در حالی که فاسق بودند، از دنیا رفتند!

 

و در جای دیگر می فرماید:

فَلا تَتَّخِذُوا مِنْهُمْ أَوْلِیاءَ حَتَّی یهاجِرُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ[12]

از آنها دوستانی انتخاب نکنید، مگر اینکه (توبه کنند، و) در راه خدا هجرت نمایند.

 

و نیز می فرماید:

فَأَعْرِضُوا عَنْهُمْ إِنَّهُمْ رِجْسٌ وَ مَأْواهُمْ جَهَنَّمُ جَزاءً بِما کانُوا یکسِبُونَ[13]

ازآنها اعراض کنید (و روی بگردانید)؛ چراکه پلیدند! و جایگاهشان دوزخ است، به کیفر اعمالی که انجام می دادند.

 

همچنین می فرماید:

فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ وَ عِظْهُمْ وَ قُلْ لَهُمْ فِی أَنْفُسِهِمْ قَوْلًا بَلِیغاً[14]

از (مجازات) آنان صرف نظر کن! و آنها را اندرز ده! و با بیانی رسا، نتایج اعمالشان را به آنها گوشزد نما!

 

و در جایی دیگر می فرماید:

هُمُ الْعَدُوُّ فَاحْذَرْهُمْ قاتَلَهُمُ اللَّهُ أَنَّی یؤْفَکونَ[15]

پس از آنان بر حذر باش! خداوند آنها را بکشد، چگونه از حق منحرف می شوند؟!

 

و نیز می فرماید:

جاهِدِ الْکفَّارَ وَ الْمُنافِقِینَ وَ اغْلُظْ عَلَیهِمْ وَ مَأْواهُمْ جَهَنَّمُ وَ بِئْسَ الْمَصِیرُ[16]

با کفّار و منافقین پیکار کن و بر آنان سخت بگیر! جایگاهشان جهنم است، و بد فرجامی است!

 

 

 پی نوشت ها

[1] . بقره/ 10؛ قابل توجه اين كه در دوازده آيه قرآن از بيمارى‏ هاى روحى، تعبير به مرض شده است.

[2] . نهج ‏البلاغه، نامه 27.

[3] . بحارالانوار، ج 72، ص 367.

[4] . ميزان الحكمه، ش 6433.

[5] . تصنيف غررالحكم، ص 458.

[6] . نهج البلاغه، خطبه 176.

[7] . فلاح السائل، ص 250.

[8] . نساء/ 138.

[9] . توبه/ 68.

[10] . توبه/ 73.

[11] . توبه/ 84.

[12] . نساء/ 89.

[13] . توبه/ 95.

[14] . نساء/ 63.

[15] . منافقون/ 4.

[16] . تحريم/ 9.

 

 

 

منبع: محمود اکبری؛ بیماری های اخلاقی و درمان های قرآنی، صفحه 194.

 

بازدید 408 بار

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

 

پرتال جامع فرهنگی کوثرنامه،درحوزه فرهنگ عمومی فعالیت میکند .هدف این پایگاه، تأمین نیازمندیهای فرهنگ عمومی خانواده ایرانی است.

 کانال کوثرنامه در تلگرام کانال کوثرنامه در سروش کانال کوثرنامه در ایتا

اینستاگرام

آمـاربازدیـد

امروز0
دیروز0
ماه0
مجموع2009489

افراد آنلاین

آنلاین

مجوزها

logo-samandehi
بالا