با این فیلم زلزله را حس می کنید
پیش از اینکه به فیلم بیدار شو آرزو بپردازیم در ابتدا باید به جامعه شناسی اکران آن اشاره کنیم. فیلم 13-14 سال پیش بعد از وقوع زلزله بم ساخته شده و به نظر می رسد که اکران آن در همان زمان می توانست از حیث روانی و جامعه شناسی، تاثیر بیشتری بر مخاطب گذاشته و او را با متن اثر همدل کند .

تاثیر بیشتری بر مخاطب گذاشته و او را با متن اثر همدل کند .

ظاهرا خود عیاری به دلیل تلخی زیاد فیلم از نمایش آن منصرف شد و شاید گمان می کرد تلخی زیاد موجب پس زدن فیلم شود و نتیجه عکس بگیرد. اکنون نیز در زمانی اکران شده است که کشور درگیر بحران زلزله بوده و اکثر مردم ایران آن را تجربه کرده یا مصائب آن را لمس کرده اند. بر این اساس به نظر می رسد زمان مناسبی برای اکران آن انتخاب شده است و قطعا با توجه به متن اجتماعی و ذهنیت و حسی که اکنون افکار عمومی نسبت به زلزله دارد، تماشای این فیلم می تواند از هاله تاثیرگذاری بیشتری برخوردار شده و همدلی بیشتری با آن صورت بگیرد.

بیدار شو آرزو به معنای متعارف فاقد قصه است اما ضد قصه نیست. نه می توان آن را فیلم داستانی به معنای مطلق و متعارفش دانست و نه مستند به معنای خالصش. شاید بتوان آن را یک مستند داستانی یا درام مستندی دانست که قصه خود را در دل واقعیت روایت می کند.

فیلم، داستان آموزگار جوان روستایی در حاشیه شهر بم را روایت می کند که پس از بیرون آمدن از زیر آوار پی می برد همکارش جان سپرده است. او به سوی شهر راه می افتد تا برای اهالی کمک بیاورد، ‌اما با رسیدن به شهر ناباورانه درمی یابد که فاجعه اصلی در آنجا روی داده و از هر گوشه و کناری فریاد شیون و زاری و درخواست کمک بلند است؛ وی در بیمارستان ویران و پر از مجروح و کشته به روحانی برمی خورد و به توصیه و راهنمایی او به گورستان شهر رفته و به کار غسل دادن زن ها و دفن آن ها می پردازد. مردی زندانی که در اثر ویرانی زندان خود را به شهر رسانده، برای غسل دادن زن، مادر و فرزندش «آرزو» از او کمک می خواهد.

در واقع قصه تنها یک بستر دراماتیک برای پردازش به واقعیت هایی درباره زلزله بدل می شود و قائم به ذات خود نیست. به این معنا که خود قصه چه زندگی آن معلم جوان و چه آن زندانی قرار نیست در مرکزیت درام قرار بگیرد بلکه تنها بستری فراهم می کند تا به واسطه آن، عیاری بتواند واقعیت های دردناکی را درباره زلزله و پیامدهای آن به تصویر بکشد. این بازنمایی صرفا بازتاب بلایا و آسیب های طبیعی زلزله نیست بلکه آسیب های اجتماعی و انسانی را هم دربر می گیرد. مثلا دزدی هایی که از اموال مردم زلزله زده صورت می گرفت یا بچه های که پدر و مادر خود را در این فاجعه از دست داده بودند و علاوه بر آوارگی اکنون به درد تنهایی و بی کسی و حتی یتیمی مطلق دچار شده بودند.

بیدار شو آرزو یک هشدار جدی درباره زلزله و پیامدهای آن است که بدون هیچگونه توصیه مستقیمی، تلنگر محکمی به مخاطب می زند که مراقب این فاجعه مهیب باشد، به اینکه ابعاد و جوانب و عمق این فاجعه که تکرارپذیر است ممکن است زندگی تک تک ما را تهدید کند و باید برای جلوگیری از عواقب تلخ و گسترده آن،اقدام کرد. از این رو لحن و زبان فیلم به شدت رو به مسئولان است که برای جلوگیری از تکرار چنین فاجعه ای به مقاوم سازی دست بزنند و تصویری از وحشت یک بلایی طبیعی را در برابر خود داشته باشند.

بیدار شو آرزو واجد ظرفیت های تاویل پذیری بالا است که می توان از درون آن به تفسیرهای مختلف فلسفی گرفته یا تحلیل های روانشناسی و جامعه شناسی رسید. مثلا تاثیر شوک زلزله بر بهداشت روانی آدم ها، زلزله و بحران اجتماعی یا زلزله و مساله تنهایی و ... فیلمساز بدون اینکه بخواهد بر هر کدام از موقعیت های تاویلی تمرکز کند به گزارش تصویری خود از این فاجعه وابعاد آن می پردازد اما حس و حال فیلم و موقعیت هایی که از حیث دراماتیک ایجاد می شود به شکل گیری این موقعیت ها و مفاهیم قابل تامل می انجامد.

فیلمی تلخ که بارها و بارها بغض مخاطب را می شکند و او را با دردی مشترک همدل و همراه می کند. در واقع در بیدار شو آرزو، مخاطب انگار در محل فاجعه قرار گرفته و استیصال و آوارگی ناشی از آن را تجربه می کند. به عبارتی دیگر مخاطب انگار جای دوربین قرار گرفته و به عنوان ناظری بر این حوادث به نقاط مختلف سرک می کشد تا از هر جا و موقعیتی برای بازنمایی ابعاد فاجعه استفاده کند.

در بیدار شو آرزو با تمام وجود می توان یک تجربه تلخ و هولناک را تجربه کرد و فیلمساز هم نخواسته از امید و نشانه های آن حرف بزند تا تمام این تراژدی را بتوان به احساس و قلب مخاطب منتقل کرد و برای او امکان تجربه عمیق یک فاجعه را فراهم کند. با بیدار شو آرزو می توان زلزله را حس کرد.


بازدید 286 بار

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

 

پرتال جامع فرهنگی کوثرنامه،درحوزه فرهنگ عمومی فعالیت میکند .هدف این پایگاه، تأمین نیازمندیهای فرهنگ عمومی خانواده ایرانی است.

 کانال کوثرنامه در تلگرام کانال کوثرنامه در سروش کانال کوثرنامه در ایتا

اینستاگرام

آمـاربازدیـد

امروز0
دیروز0
ماه0
مجموع2009489

افراد آنلاین

آنلاین

مجوزها

logo-samandehi
بالا